Karayolu Balıkları

Ölen Bisikletlinin Bisikleti Ne Olur?

2010-06-30T13:46:00.012+03:00

Türkiye’de bugüne kadar kaç bisikletli motorlu taşıtlar tarafından katledildi, bilmiyorum. Bisikletlilerle bir araya geldiğimde hiç açılmadı bu konu. Ta ki Çağatay Avşar’ın öldürüldüğü haberi gelene kadar… Onun öldürülmesi, en azından benim kısıtlı bisiklet çevremde, huzursuz bir kıpırdanışa neden oldu.

Türkiye’de bisikletli olmanın getirdiği tehlikelerden hepimiz haberdarız. Bu tehlikeleri yaratan yalnızca güvenli bisiklet yollarının yokluğu değil, ne yazık ki. Türkiye, tüm ulaşım tasarılarını otoyol üzerine kurmakta inat ediyor. Öyle ki, gereksiz olduğu ispatlandığı halde, motorlu taşıtlara hizmet verecek üçüncü bir Boğaz Köprüsü için iki milyon ağacı gözden çıkarabiliyoruz. Yayaları bahane ederek kaldırım süsü verilmiş otomobil park alanları üretebiliyoruz. Maazallah, kar yağar da yollar kapanır diye afet yönetim merkezleri kurup kentin çeşitli noktalarına son teknoloji yol açma araçları yerleştiriyoruz ama belediye işçisine can yeleği vermeyi unutuyoruz. Bu zihniyetin bisiklet algısı daha da kör, daha da yoz. Örneklerle sabit: Bisikletimle Moda’dan Yoğurtçu Parkı’na giderken bir sıkışma anında “kaldırıma park etmiş” (dolayısıyla yolu daraltmış ve yayalar için geçilmez hale getirmiş) bir araçtan elimle destek aldığım için okkalı bir küfür yedim. Yıldız Yokuşu’nu tırmanırken çok pahalı olduğu anlaşılan bir otomobilin içindeki takım elbiseli beyefendi de yokuşu ağır çıktığım için küfretti. Daha geçenlerde bir arkadaşımız sırf bisiklet sürdüğü için manyak bir kadın sürücünün saldırısına maruz kaldı. Biz yine de bir motorlu taşıt tarafından öldürülebileceğimizi aklımıza getirmiyorduk. Ama öldürüldük.

Dünyanın başka yerlerinde de öldürüldüğümüzü fark ettik.

Onları ilk defa bir TV dizisinde görmüştüm. Sanırım New York’lu polisler bir cinayeti aydınlatmaya çalışıyorlardı. Aklıma yer etti ama… Çağatay Avşar’ın ölüm haberi geldikten sonra duyarlı insanlar hemen tepki göstermeye başladılar. İzmir’den Aytaç Aksoy bir blog linki paylaştı Facebook’ta. Blog yazısının başlığı şuydu: “Hayalet Bisikletler Dünyayı Sarıyor”

İnsan başlığı okuyunca güzel, maceralı bir şeyler bekliyor, değil mi? Mesela otoyolları, trafik akışını sabote ederek kaos yaratan bir grup anarşist bisikletlinin maceralı yaşamını anlatan bir yazı bekliyor insan. Oysa yazı dünyanın çeşitli yerlerindeki anıtları anlatıyor. Bunlar motorlu taşıtlar tarafından katledilmiş bisikletlilerin öldükleri yerlere dikilen anıtlar.

Bazı kaynaklar, “Hayalet Bisiklet / Ghost Bike” hareketinin San Franciscolu sanatçı Jo Slota’nın 2002 yılı Nisan ayından giriştiği projeden türediğini söylüyor. Slota, kentin çeşitli yerlerinde unutulup çürümeye terk edilmiş ya da işe yarar parçaları çalındığı için olduğu yerde bırakılmış bisikletleri fark etmiş. Bunların “ölü bisikletler” olduğunu düşünen sanatçı onlardan arta kalanları boyayarak hayaletlerini yaşatmayı amaçlamış. Projesine “Ghost Bike” adını vermiş. Bu linke tıklarsanız sanatçının boyadığı bisikletlerin fotoğraflarını kronolojik sırayla görebilirsiniz.

Öldürülen bir bisikletlinin anıtı olarak “Hayalet Bisiklet” fikriyle ilk olarak 2003 yılı Ekiminde Missouri, St. Louis’de karşılaşıyoruz. Bir motorlu taşıtın bir bisikletliye çarpmasına şahitlik eden Patrick Van Der Tuin, beyaza boyadığı bir bisikleti kazanın olduğu yere yerleştirmiş. Bisikletin üzerine de elle “Bisikletliye burada çarptılar” yazan bir tabela koymuş. Bu ilk anıtın ardından, Van Der Tuin, bisikletlilerin ölümüyle sonuçlanan on beş kaza noktası daha belirlemiş ve o noktalara beyaza boyalı bisikletler yerleştirmiş. Anıtların vurgusunu güçlendirmek için hasarlı bisikletler kullanmış.

“Hayalet Bisiklet Hareketi” bugün dünyanın birçok yerinde kendini gösteriyor. Hareketin sitesinde Hayalet Bisiklet Hareketi’ne katılan ülkelerin listesi var. Sitenin menüsünden “Locations” seçeneğine tıklarsanız kentleri içeren daha uzun bir listeyi bulacaksınız. Bu linke tıklayarak Flickr’daki Hayalet Bisiklet fotoğraflarını görebilirsiniz. Bu da Chicago’daki Hayalet Bisiklet Hareketi hakkında bir site.

Bu kadar çok hayalet bisiklet olması ne kötü, değil mi?

Aydan Çelik Taraf Gazetesi’ndeki Şeytan Arabası adlı köşesinde Çağatay Avşar’ın ölümü üzerine “Meçhul Bisikletçi Anıtı” adlı bir yazı yayımladı. Yazısında “Onun hayatını kaybettiği yere bir anıt yaptıralım ve bu ülkede ömrü trafik zorbalarınca çalınan bütün bisikletçiler adına “Meçhul Bisikletçi Anıtı” diyelim...” diye öneriyordu. Bu anıtı yaptıralım. Ayrıca, ister korsan yollarla ister bürokrasiyle boğuşarak “Hayalet Bisiklet” hareketine de girişelim. Ama biraz farklı olsun bizim hayalet bisikletlerimiz. Nasrettin Hoca’nın torunları olarak, henüz gerçekleşmemiş kazaları önlemek için yerleştirelim hayalet bisikletlerimizi.

Hamiş 1: Motorlu taşıt terörü kurbanı olmuş bisikletçileri anmak için düzenlenen bir başka etkinlik daha var. “Ride of Silence” adlı bu etkinlik 2003 yılında Teksas, Dallas’da başlamış ve yılda bir kez düzenleniyor. İşte hareketin sitesi.

Hamiş 2: Açık Radyo'da yayınlanan "Traji Trafikten Beşeri Trafiğe" adlı programın podcast'ini bu linkte bulabilirsiniz.

Critical Mass İstanbul 06/10

2010-06-27T22:07:00.010+03:00

26 Haziran günü, Critical Mass İstanbul 13. turunu attı. Katılım yüksekti. Bu arada İstanbul’da bir Critical Mass girişiminin daha olduğu haberi geldi. Söylenenlere göre, Avrupa yakası bisikletlileri Bebek’te buluşup alternatif bir etkinlik düzenliyorlarmış. Habere sevindik. Biz Bağdat Caddesi Göztepe Parkı girişinde toplanırken, İzmirli bisikletlilerin de Konak’ta toplanmaya başladığını biliyorduk. Adana Critical Mass girişiminden haber almadık, umarım bisikletleriyle yollara düşmüşlerdir.

Critical Mass 06/10 yalnızca böyle güzel haberlerle gerçekleşseydi ne iyi olurdu. Öyle olmadı. Ne yazık ki, bu sefer Critical Mass buruktu. Nedenini yazmaktan hoşlanmıyorum: 17 Haziran günü kötü bir haber aldık. Bir bisikletli, Çağatay Avşar, antrenman yaparken öldürüldü. Olay yerinden gelen bilgilere göre, emniyet şeridine dalıp Çağatay Avşar’a çarpan, onu bisikletinden elli metre ileriye fırlatan sürücü büyük bir soğukkanlılıkla aracından inmiş, kanıt olabilecek her şeyi toparlamış ve kaçıp gitmiş. Çağatay Avşar’ın kaskı ve bisikletinin selesi olay yerinde bulunamamış. Kask, Çağatay Avşar'ın evinde de değilmiş. Onu tanıyanlar ne kadar temkinli bir bisikletli olduğunu, kasksız asla bisiklete binmeyeceğini söylüyorlar. Bir tahmine göre, katil, Çağatay Avşar’ın kaskını topladığı kanıtları koymak için kap olarak kullanmış. Sele de kaza sırasında fırlayıp aracın içine düşmüş olabilir. Sonuçta motorlu taşıt terörü bir can daha aldı. Bu sefer bir bisikletliyi canından etti.

Critical Mass İstanbul 06/10 bu nedenle biraz buruktu. Nilüfer’in hazırladığı pankartı açtık, bir iki cılız slogan attık. En azından, katılımcılardan olayı duymamış olanları haberdar etmiş olduk. Bu, Çağatay’ı da, onun gibi trafik terörüne kurban giden yaya ve bisikletlileri de geri getirmez elbette. Herhangi bir sorunu da çözmez. Karşımızda koskoca bir karayolu faşizmi ve ondan beslenen bir sürü iş alanı var. Karşımızda motorlu taşıt bağımlısı hasta insanlar, yola otomobille çıkarak katkıda bulundukları trafik tıkanıklığından şikayet eden şizofren terörist adayları var! ARAMIZDA DOLAŞAN KATİL SÜRÜCÜLER VAR!

Ne yapmalıyız? Bilmiyorum. Zaten var olan bir yürüyüş yoluna üç teneke mavi boyayla çizgi çizen ve sonra da Kopenhag’a gidip “Bin km bisiklet yolu yaptık,” diyebilecek kadar yüzsüzlüğü meslek edinmiş bir belediye başkanından nasıl bir hizmet bekleyebilirim? Üçüncü Boğaz Köprüsü gibi gereksiz olduğu ispatlanmış, yapılması için iki milyon ağacın katledileceği bir projeyi “Helikopterle gezip güzergah belirleyeceğim,” diye hava atarak dayatan bir başbakandan ne umabilirim? Bisikletlilerin bile aşamadığı tıkalı trafiğin içinde, önündeki bisikletlileri trafiği tıkamakla suçlayan, kullandığı otomobilin beygir gücünü kendi cinsel gücü zanneden sapık sürücülerle nasıl uzlaşabilirim?

Bilmiyorum. UMURUMDA DEĞİL! Ben pedal basmaya devam ediyorum.

Hamiş 1: Aydan Çelik’in yazısı

Hamiş 2: Dursun Caymaz’ın yazısı

Hamiş 3: Sadık Dedeoğlu’nun Bisiklet Forum’daki yazısı

Hamiş 4: CM İstanbul 06/10 fotoları

Hamiş 5: CM İzmir 06/10 fotoları
Hamiş 6: Yazıya eklediğim fotoğraf Mehmet Ali Güzel tarafından çekilmiştir.

Güzel bir bahar günü, harika bir Critical Mass daha

2010-04-27T00:24:00.001+03:00

Cumartesi günü benim için özel bir gündü. Yeni ve keyifli pekçok şey o gün denk geldi. Güne işlerimi bitirmenin hafifliğiyle başladım. Metinlerimi yazıp bitirdim ve ufukta beliren gri pazartesiyi bilgisayarın kapat düğmesiyle uzaklaştırdım kendimden. Sonra tası tarağı ve bir de Mucurteker'i topladığım gibi sokağa attım kendimi. Mucurteker'e bir güzel bahar temizliği yaptım. Bir iki gün önce haylazlık yapıp beni yolda bırakır gibi yapan kerata, kendine geldi pırıl pırıl olunca... Tam işimi bitirmiştim ki Yıldıray'la Deniz geldi. Bisikletçiden geliyorlardı ve o da ne? Deniz'in bisikletinin arkasında Minik Kuzu Çınar'ın şahane tahtı takılı duruyordu.

Bir koşu ıvır zıvırı eve bıraktım ve yola çıktık. Denizler'in evine vardığımızda Ayça'yı Çınar'a yeni kaskını taktırmaya çalışırken bulduk. Çınar hepimizin kask taktığını görünce ikna oldu. Sonra başladı herkesin bisikletine bakmaya. “Bu senin bisikletin mi?” “Bu Yıldıray'ın bisikleti mi?” Bu Ayça'nın bisikleti mi?” “Bu kimin kaskı?” “Şu kimin kaskı?”... Kendi koltuğu da pek ilgisini çekti. “Bisiklete bincez! Uçucaaaz!” Hemen bir deneme yapıldı; kilitlerin, kayışların kontrolü yapıldı ve bisikletler tek tek aşağıya indirilmeye başlandı. Apartmanın otoparkında yapılan deneme sürüşü Çınar'ın keyfini hemen yerine getirdi. Hiç yadırgamadı. Sanki doğduğundan beridir babasının arkasında bisiklette gezermiş gibiydi ufaklık.

Beklenen an geldiğinde hepimiz heyecanlıydık sanırım. Başlangıçta yüreğimin hop ettiğini itiraf etmeliyim. Kim bilir Ayça ne hissetti Çınar bisiklet üzerinde uzaklaşırken? Eh, fazla evhama da gerek yok. Sahile vardığımızda dört buçuğumuz da birlikte bisiklete binmenin tadını almıştık çoktan.

Çayırda çimende yuvarlanma faslını da bitirince Yıldıray yine yola vurdu kendini. Minik Kuş Deniz'in bisikletini ödünç almaya gitti. Biz geriye kalanlar da Göztepe Parkı'nın yolunu tuttuk.

Parka vardıktann sonrası çok keyifli... Critical Mass için bizden önce gelenler olmuş. Bekliyoruz, bekliyoruz.... İşte en sevdiğim görüntü: Sağdan soldan birer birer, üçer beşer gelen bisikletliler... Parkın içi ve kaldırım ikitekerin nikelajlarıyla ışıldarken, yolun karşısında beklediğim kişiyi görüyorum: Yıldıray'ın yanında, Minik Kuş Deniz'in ödünç alınmış bisikletiyle Cihan! Yıllardır görmediğim sevgili arkadaşım, Adana Critical Mass'in yegane üyesi...

Deniz ve Ayça ilk başta Çınar'la birlikte çıkmaktan endişeliler... Yıldıray onlara “iskambil etkisinden” söz etmiş. Biri devrilirse herkes devrilebilir. Onlar da yola çıkışı izlemek, Çınar'a bunca bisikleti göstermek istiyorlar. Bisikletliler artıyor. Fikirler değişiyor. Dostlar, grubun en sonunda biraz da olsa sürmek istiyorlar bisikletlerini.

Vakit geldi. Yola çıkılıyor. Koskoca Bağdat Caddesi bizim artık. Teker sesleri, pedal sesleri, zil sesleri, insan sesleri birbirine karışıyor. Ayça ve Deniz devam etme kararı alıyorlar. Çınar her zil sesinde bir gülücükle ödüllendiriyor beni. Elleriyle ya koltuğunun kolçaklarına, ya Deniz'in sırtına vurup tempo tutuyor. Sürekli konuşuyor, konuşuyor. Kim bilir neler anlatıyor... Daha da güzel olanı sadece Çınar gibi başka ufaklıkların da olması. İki ufak kız çocuğu daha var koltuklarında yolculuk eden. İki ufak oğlan da kendi bisikletlerini sürüyor. Bu, katıldığım en genç Critical Mass gezisi.

Bu aynı zamanda aylardan sonra ilk kez katıldığım Critical Mass... Geçen zamanda sayımız mı artmış ne? Yoksa ben öyle görmek istediğim için mi kalabalık göründü gözüme? Bu kalabalık yüzünden mi arabalar bu kadar sessiz? Aaa ne ilginç! Ne bir korna, ne bir höykürme. Ufaklıkları görenlerin yüzünde bir tebessüm. Acaba işin sırrı çocuklar mı? Yok, yok, değilmiş. Fenerbahçe'den sonra işin foyası çıkıyor ortaya. Bisikletine siren takmış gençmiş, motorlu taşıt sürücülerini susturan. Trafik yoğunlaşınca sevgili motorlular başlıyor gak gaklamaya. Caddebostan'a doğru dolmuşçular, hain dumanlar saçan iki katlı bir otobüs biraz sinir bozuyor.

Ayçalar'la Şaşkınbakkal'da vedalaşıp yine Bağdat Caddesi'ne dönüyoruz. Caddebostan'da da fire vermiştik; ama hâlâ çok kalabalığız. Kaldırımlarda yayalar yine alkışlarla destek veriyor. . Yıldıray eline kamerayla akrobasi yapıyor. Sonradan gördüğüm kimi görüntüleri bisiklet tepesindeyken çekmeyi nasıl başarmış, anlamadı.

İştahımız açıldı. Bu güzel bahar gününden mi, açık havada geçen saatler yüzünden mi, keyiften mi, yoksa bisiklete binmekten mi? Grup Kadıköy'e devam ederken, biz Göztepe'ye sapıyor ve eve dönüyoruz. Sırada keyifli bir yemek sofrası kurup günü değerlendirmek var. Aklımdan yazacağım yazının cümleleri geçiyor. İçimden şöyle diyorum: “Bugün, bir sürü balık toplanıp bindik bisikletlerimize. Karayolu Balıkları'nın en genci Çınar, ilk Critical Mass sürüşünü yaptı. Yüzlerce bisikletliyle bisiklete binme fikri Ayça ve Deniz'in ağzına bir parmak bal çaldı. Cihan misafir karayoluğu balığı olarak katıldı bize. Bugün karayolu balıkları koca bir sürü olup gezdi yollarda.”

Critical Mass İstanbul'un Facebook sayfasında istemediğiniz kadar çok fotoğraf var. Flickr'a yüklenen fotoğraflarsa burada...

Bir Bisikletliye Hain Saldırı: 34 BT 4970

2010-04-24T09:14:00.001+03:00

Son günlerde tecavüz haberlerinden geçilmiyor. Uzun zamandır HES’lerle akan her dereye, nükleer santral projeleriyle tüm yaşama tecavüz edilmeye çalışılıyor. Daha geçen gün, Siirt’te yaşları yediden yetmişe değişen bir grup çükü kuruyasıca erkeğin, yaşları bugün itibariyle 14-16 arasında olan kız çocuklarına iki yıldır yaygın biçimde tecavüz ettiği haberini aldık. Ne yazık ki, bu haberlere, bir insanın kişiliğine, bir bisikletlinin karayolunu kullanma hakkına yapılan bir tecavüz haberini eklemek zorundayım.

Bisikletli arkadaşım Eda, geçen gün, Facebook’ta bir otomobil plakası duyurdu. Sadece plaka numarası… Arıza çıkaran, laf atan bir şoförle atıştığını düşündüm hemen. Meğer durum sandığımdan çok daha ciddiymiş.

Eda, olayı bana ilk olarak bir e-postayla anlattı. Akşam vakti, klavyenin başında kalakaldım. Bisikleti bir ulaşım aracı olarak trafiğin içinde ve bir bisikletli kurye olarak (Bkz: Bisiklet Ninjası) İstanbul’un her yerinde kullanıyorum. Bazen çok tuhaf olaylarla karşılaşıyorum. Örneğin, güzel güzel giderken yanıma yanaşan otomobilli bir hıyar, direksiyonu bir anlığına üstüme kırarak bana şaka yapmaya çalışmıştı. Bir başka sefer de, her yönden tatminsiz olduğu anlaşılan bir hanım şoförle ilginç bir laf dalaşına girmek zorunda kalmıştım. Hatta bir keresinde Banu’yu bir taksinin camına yapışmış arabayı handiyse devirecek kadar sallarken görmüştüm. Fakat Eda’nın anlattıkları bunları geçti. Aklıma bu olayı yazabileceğim geldi. Buluştuk. Eda anlatırken gözleri doluyordu, sesi titriyordu. Olayı baştan yaşadığı her halinden anlaşılıyordu.

Eda, güzel başladığı bir günü bisiklet üstünde şenlendiriyormuş. Kalamış dolaylarında, kadın bir şoför (bu yaratığa da “kadın” dediğim için tüm kadınlardan özür diliyorum) yanaşmış ve “Burası benim yolum, niye benim yolumdan gidiyorsun?” diye bağırmaya başlamış. Eda, her aklı başında insan gibi “Ne diyorsun?” diye sormuş, şaşkınlık içinde. Kadın peş peşe ağır küfürleri sıralamış ve basıp gitmiş. Eda, artık bu sözlü taciz karşısında nasıl bir şaşkınlığa düştüyse, eli ayağı titremeye başladığı halde durmayı düşünmemiş. Trafik tıkalı olduğu için o kadın şoförün yanından bir kez daha geçmek zorunda kalmış. Eda geçerken, kadın oturduğu yerden küfür salvolarına tekrar başlamış. Eda’nın canına tak etmiş ve durmuş. Eda durunca, kadın küfretmeye devam ederek arabadan inmiş ve gelip Eda’yı tokatlamış.

Eda, gözleri dolu dolu, olayı anlatırken bile kadına küfretmedi. Bazen sesi titredi, bazen öfkesini gülerek savuşturdu. Hiçbir normal ölçüsüne sığmayan bu olayı sindirebilmek istiyordu. Ama bu o kadar kolay değil çünkü insan ne yapacağını bilemiyor.

Eda’ya çevredeki insanların tepkisini de sordum. Kadın, küfürlerin arasında polis çağırmaktan falan söz etmiş. Olaya şahit olan esnaf “Çağır, biz de senden şikâyetçi oluruz,” demişler. Kadın defolup gidince gelip “Geçmiş olsun kardeş ama hata sende. Sen de ona vurmalıydın,” demişler. Hepsi bu.

Eda aracın plakasını almış: 34 BT 4970 Bu plaka numarasını bilmek Eda’nın yaşadıklarını telafi etmez. Fakat bizlere bu aracı görünce önlem alma olanağı kazandırır. Çünkü bu aracı her türlü yaşamsal değere tecavüz etmeye hazır, manyak bir kadın kullanıyor.

Hamiş: Eda, melek gibi bir insan olduğu için, bu kötü olaya tepkisini olumlu bir eylemle gösterebilmek istiyor. Bunun için Facebook’ta bir grup kurdu. Grubun tartışma panosunda olayı kendi diliyle de anlatmış. Ben bundan böyle sorun yaşadığım densizlerle ilgili haberleri ve araçların plakalarını “2 tekerleklinin 4 tekerliyle mücadelesi” adlı bu gruptan duyuracağım.

Bugün bisikletle ilgili değil, dünyayla ilgili yazıyorum.

2010-03-27T13:02:00.005+02:00

Bugün “Dünya Saati” günü. Peki nedir “Dünya Saati”? Küresel iklim değişikliğine dikkat çeken küresel bir eylem bu. Bireysel olarak küçük de olsa bir mesaj veren, topluca yapıldığında çok büyük sonuçlara neden olacak bir hareket...

Yapılacak şey çok basit: Bu akşam saat 20.30’da, içinde bulunduğunuz mekanın (salonunuz, çalışma odanız, arkadaşınızın evi, anneannenizin oturma odası, ofisiniz vs.) ışıklarını kapatacak ve 21.30’a kadar, bir saat boyunca, bu şekilde karanlıkta oturacaksınız. “Eee, akşam akşam, hem de cumartesi akşamı, deli miyim ben? Niye karanlıkta oturayım?” diye soruyorsanız bir kere daha düşünmenizi tavsiye ederim.

Oturduğunuz yerden ışıkları kapamak çok sembolik bir davranış olabilir. Ama bunu 100’den fazla ülkede, 1 milyar kişinin yaptığını bir düşünün. Evet, hedeflenen sayı tamı tamına bu. Hiç de az değil, değil mi? 1 milyar insanın, 1 saat boyunca elektrik tüketmemesi ne demek? Bir de bunu düşünün.

Doğal Hayatı Koruma Vakfı (WWF) tarafından başlatılan“Dünya Saati” eylemi, ilk kez 2007 yılında Avustralya’nın Sydney kentinde yapılmış. İklim değişikliğine dikkat çekmek için 2,2 milyon ev ve iş yerinde ışıklar bir saatliğine kapatılmış.

Bir yıl sonra, bu eylem küresel bir harekete dönüşmüş ve 35 ülkede, 50 milyondan fazla kişi eyleme katılmış. Golden Gate Köprüsü, Colosseum, Eiffel Kulesi, Sydney Opera Binası, Pekin Kuş Yuvası gibi ünlü yapılar da karartmaya dahil olmuş.Türkiye’de de birçok kuruluş ışıklarını kapatarak eyleme destek olmuş. Tabii bu kuruluşların arasında oraya buraya yapılacak elektrik santrallerine destek verenler de var; orası ayrı! Bu akşam Boğaziçi Köprüsü’nün de ışıkları sönecekmiş.

2009 yılında sayı daha da artmış. 88 ülkede 4000’den fazla kentte ışıklar söndürülmüş. “Dünya Saati 2009”un dünyanın en büyük küresel iklim değişikliği eylem girişimi olduğu söyleniyor. Ben de ilk kez geçen sene haberdar olmuştum bu eylemden. Çevremdeki insanlara da duyurmaya çalıştım. Ama kimsenin bir şey yapmadığını duyunca çok üzüldüm. O akşam pencereden sokağa baktığımda, bütün evlerin şıkır şıkır aydınlık olduğunu görünce içim cız etti. Yine de umudumuzu kaybetmemek gerek. Bu akşam çok daha fazla insanın, dünya için küçük bir katkıda bulunmaya gönüllü olacağına eminim. (Son baktığımda gönüllü sayısı 5.656.624’tü.) Yaşamınızda küçük bir değişiklik yapmaya ne dersiniz?

WWF_EARTHHOUR_2009 from WWF TÜRKİYE on Vimeo.

NEREDEYİM, NE YAPIYORUM?

2010-03-10T18:09:00.003+02:00

2010’a girdiğimizden beridir yoktum ortalarda. En son “Yaratıcılıktan En Uzak Sinirli Şoför” yazısını yazdım, sonra tıs.

Boş durmadım elbette bunca zaman. İşin aslı, sıradan bir karayolu balığı olarak bisikletimle yollardaydım. Ama bunu sonra anlatacağım. Önce, göz bebeğimiz, medar-ı iftiharımız Bir Dolap Kitap. Bir Dolap Kitap çok kısa sürede çıktı ortaya ve çok hızlı gelişti. Ciddi bir mesai gerekti ama değdi doğrusu. Hafta içi her gün bir çocuk kitabını ele alıyoruz. Ayrıca çocuklara kitabı sevdirmek, çocukları okumaya özendirmek, okumayı sevmeyen çocukları anlamak üzerine yazılar yazıyoruz. Yani hâlâ ciddi bir mesai harcıyoruz. Bunun karşılığında Bir Dolap Kitap düzenli bir okuyucu kitlesi edindi. Eh, bu koltuğuma oturup yaptığım iş. Bir de bisiklet selesine oturup yaptığım iş var…

2010 yılı Şubat ayı itibariyle bisikletli kurye olarak çalışmaya başladım. Belki ilk değilim ama şimdilik tekim; İstanbul’da en azından.

Bu işi çok hayal etmiştim. Hayalimi birkaç kişiye açmıştım. Hemen hepsi olumsuz yaklaşmıştı konuya. Öncelikle bisikletli kuryenin hızlı olamayacağına inanıyorlardı. “Caddebostan’dan Kartal’a bir saatte gidiyorum,” dediğimde “Gördün mü bak,” diyorlardı. Ardından güvensizlik geliyordu. Niyeyse motorsuz bir taşıta güvenemiyor insanlar. Son olarak da bunun “çevreci, hoş bir yaklaşım olduğunu ama kimsenin bu kadar çevreci olmadığını” söylüyorlardı. Kısacası bırakın birilerini ikna etmeyi, mantıklı bulmalarını bile sağlayamamıştım. Hevesimi gerilere bir yerlere itip başka işlere bakmaya başladım. Derken bir gün…

Bir gün Erdem sordu: “Hâlâ bisikletli kurye olmak istiyor musun?” Erdem Alo Kurye’de çalışıyordu. Müdürü Ümit Bey’le görüşmüş. Ümit Bey ABD’deyken bisikletli kuryelerle uzun zaman çalışmış. “Deneyelim,” demiş. “Elbette istiyorum,” dedim ve başladık denemeye.

Bugüne kadar olumsuz bir eleştiri gelmedi. Hayretle ve şüpheyle karşılandığım oldu. Bu tepkiler, kısa bir sohbetin sonunda takdire döndü çoklukla. Bildiğim kadarıyla zamanında yetiştiremediğim ileti de olmadı. Bazı adresleri bulmakta zorlandım. Gerek Alo Kurye’nin gerekse diğer şirketlerin motorlu kuryeleri bana çok yardımcı oldular. Yine de gönderen, alıcının adresini 5/1 yazacağına 511 yazdığı için Gültepe’deki Talat Paşa Caddesi’nin sonuna kadar gitmek zorunda kaldım. Bu çok uzun bir cadde ve son binanın numarası 455, benim şansıma. Yetmezmiş gibi yarısından itibaren iniş. Yani dönüşüm pek yokuşluydu… Yokuş demişken, çıkamadığım, inip bisikleti itmek zorunda kaldığım tek yokuş Gülbağ’da. Bir gün doğrudan oraya gideceğim ve yorgun değilken çıkıp çıkamayacağımı göreceğim.

Bana sorarsanız, bu işin olabileceğine inanmayanlara her iş günümde yeni bir yanıt veriyorum. İstanbul’da bisikletli kurye olmak mümkün! İstanbul’da iletileri bisikletli kuryeyle göndermek mümkün! Yeter ki bisiklete binmek kadar yokuş çıkmayı da seven bir kurye olsun.

İşte son haberim: Cinatasıcirentay artık yok. O bir dağ bisikletiydi. Bünyesi ağırdı. Kuryeliğe başlayınca bir karar almak zorunda kaldım. Onu verip yerine bir Trek FX 7.1 edindim. Adı Darth Vader. Kendisi mat siyah. Fakat adının tek kaynağı bu değil. Kent trafiğinde sabahtan akşama kadar bisiklet sürünce motorlu taşıtların havayı nasıl kirlettiğini daha iyi anlıyorsunuz. Özellikle belediye otobüsleri korkunç! Kendimi nasıl koruyacağımı bulmaya çalışırken Fransa’da yaşayan arkadaşım Esra bana bir maske önerdi. Araştırdım ve işime yarayacağını anladım. Türkiye’de bulunmadığı için internetten sipariş ettim. Maskemi de takarak çıktığım ilk seferde kendi nefes sesimi duydum. Bisiklet, maske ve nefes sesim birleşince ortaya Darth Vader adı çıktı.

Bisikletli kurye olarak gerçekleştirmek istediğim bazı projeler var. Öncelikle bu işin olabilirliğini ortaya koyup bir takım kurulmasını sağlamak istiyorum. Ayrıca, bisikletli kuryelik deneyimimi aktarabileceğim bazı girişimlerim olacak. Çünkü doğru anlatılırsa bisikletli kuryenin kent içi iletişimde çok etkili olduğu rahatça görülür ve talep artar. Bu da en kötü olasılıkla daha az hava kirliliği, daha az gürültü kirliliği ve bisikletseverlerin bisiklete binerek para kazanması anlamına geliyor. Bu girişimlerimi şöyle bir hizaya sokup destek arayışına başlayacağım yakında.

Selamlar…

Bisikletinizi nasıl aydınlatmak isterdiniz?

2010-02-10T19:30:00.006+02:00

Şu internet nelere kadir... Her gün tuhaf tuhaf olaylardan, yeniliklerden haberdar oluyorum. Tabii bunların arasında bisikletle ilgili konulara da sık sık rastlıyorum. Hatırlarsınız, daha önce bisiklete binen bir robotun yapıldığından söz etmiştim.

Bugün yine ilginç bir yazıya rastladım. Bu sefer öyle robotlardan, fantastik makinelerden falan söz etmeyeceğim. Söz konusu yazı, bir tür bisiklet aydınlatması tasarımıyla ilgili... Resimde gördüğünüz aydınlatma, “soğuk katot ışığı” denen bir lambayla yapılmış. Bu, çalışma biçimi neon lambaya benzeyen bir aydınlatma türüymüş. (Daha ayrıntılı bilgi burada...)

Böyle aydınlatılmış bir bisikletle gece sürüşü yaptığınızı bir düşünsenize! Görülmeme olasılığınız sıfır. Bence eli elektriğe yatkın olanlar hiç durmasın, hemen denesin... Nasıl yapıldığı burada anlatılmış.

Toplu taşımacılık ve bisiklet – 2

2010-01-17T18:51:00.014+02:00

Hatırlarsanız, Yıldıray’ın toplu taşımacılık ve bisiklet ilişkisine bir kanca atmış; ben de kendi çapımda ufak bir araştırmaya başlamıştım. Konuyla ilgili ilk yazı, beni raylı sistemlere götürmüştü. Bu sayede, bizde bırakın trene bisiklet sokmayı, insanlar bile trene uzak dururken, dünyada bisikletler için özel vagonların bile tasarlandığını öğrenmiş oldum.

Şimdi ele alacağım konuysa otobüs ve bisiklet ilişkisi... Her ne kadar İBB’ciler ulaşım ağlarını yere göğe sığdıramasalar da, koskoca İstanbul’da “sözde sefer çizelgeleri” bulunan otobüslerle yolculuk etmenin ne büyük kabus olduğunu İstanbullular biliyordur mutlaka. Bisikletle otobüse binmek bir yana, yaya olarak bile saatlerce otobüs çilesi çekiyoruz. Bu yüzden otobüs ve bisiklet ilişkisiyle ilgili Türkiye’ye ilişkin bir şey yazmam mümkün değil.

Konuya Sportworks adlı şirketin ürettiği bisiklet askılarıyla başlıyorum. Şirket istatistiklerine göre, bu taşıma sistemi sayesinde ABD’de yılda 12 milyondan fazla taşıma gerçekleşiyormuş. Hiç fena değil, değil mi? Sportworks bu konuda üç şeyi görev edinmiş:

Çoklu seyahat biçimlerinin sayısını çoğaltmak

Yolcu sayısını arttırmak

Bisikletle ulaşımı arttırmak

Sistem çok basit: Otobüsün önüne özel bir aksam takılıyor. Bu aksama “bisiklet rafı” da diyebilirsiniz. Bisikletinizi rafa yerleştirip sabitliyorsunuz ve otobüsün mümkünse ön tarafında (bisikletinize göz kulak olmak için) bir koltuk seçiyor ve yola çıkıyorsunuz. Sistemin nasıl çalıştığını buradan okuyabilirsiniz. Konuyla ilgili video için tıklayın.

İnsanların evlerinden işlerine, okullarına güvenli ve verimli bir biçimde ulaşmalarını sağlayan bir diğer ulaşım tedarikçisi Pace adlı şirket... Bisiklet taşıyıcılı Pace otobüsleriyle ilgili bilgiye buradan ulaşabilirsiniz. 

İlk yazıyı yazdığımda izleyicilerimizden Aylin Ayar Seattle’da da bisikletlerin otobüslere takılabildiğinden söz etmişti. Bu konuda da küçük bir internet taraması sayesinde Öğrendiklerim şöyle:

Bölgedeki tüm toplu taşıma araçlarının ön kısmında mutlaka bisiklet taşıma aksamı yer alıyormuş.

Her aksamda iki bisiklet taşınabiliyormuş.

Bisiklet için ayrıca bir ücret alınmıyormuş.

(Seattle’daki bisiklet-otobüs, bisiklet- tekne, bisiklet-tren ve bisiklet-uçak gibi çoklu seyahat biçimleriyle ilgili daha ayrıntılı bilgi burada.

Bisiklet- otobüs ilişkisini biraz ilerletelim. İngiltere merkezli “European Bike Express” gezginlere bisikletleriyle tüm Avrupa’yı (ya da istedikleri rotayı) gezme olanağı sunuyor. Siz mavi otobüse biniyorsunuz, bisikletiniz de otobüsün arkasındaki özel bisiklet vagonuna... Bisikletle uzun yola çıkmaya cesaret edemeyen, ama gittiği yerleri bisikletle gezmek isteyenler için ideal bir çözüm!

Bu liste böyle uzar gider. Amerika ya da Avrupa’da nereye elinizi atsanız bisiklet kullanımını teşvik eden örneklere rastlıyoruz. Bisiklete binmeyene bile bisiklet aldıracak kadar cazip teşvikler hem de. Bisikletin üst baş kirlettiğini söyleyenler, duyun, duyun da utanın!

Bizim buradaysa İstanbul’u 2010 Avrupa Kültür Başkenti yaptık diye paraları havaya saçıyoruz. Belediye Başkanı unvanı taşıyan bir adam Kopenhag İklim Zirvesi’ne gidip, onca insanın önünde “İstanbul’a 1000 km’lik bisiklet yolu yaptık,” diyor. Yenmesi gereken daha kaç fırın ekmek kaldı sizce?

2009 YILI YARATICILIKTAN EN UZAK SİNİRLİ ŞOFÖR ÖDÜLÜ

2009-12-31T15:02:00.003+02:00

Ne zamandır yazmak için beklettiğim bir konu var aklımda. Niyeyse öyle pat diye bu olayı anlatmak istemedim bugüne kadar. İçime sinmedi, bir şeye örnek olsun, bir konuyu bağlasın falan istedim. Baktım olacak gibi değil, anlatmak için 2009 yılının son gününden daha iyi bahane olmaz dedim.

Bisikleti ulaşım aracı olarak kullandığımdan, arabasıyla bana çarpacakmış gibi yaparak şakalaşanından yeşil ışık yandığında benimle yarışarak kalkanına kadar maymundan insana geçiş sürecinin canlı örneği sayılabilecek birçok motorlu taşıt sürücüsüyle karşılaştım. Ama beni en çok anlatacağım hadise düşündürdü. Olayın kahramanı hanım kişiyi “2009 Yılı Yaratıcılıktan En Uzak Sinirli Şoför Ödülü’ne” aday gösteriyorum. İşte o hadise:

Geçenlerde bisiklete atladım, Kadıköy’e doğru yola çıktım. Sırtımda da çapraz asılmış bağlamam var. Ethemefendi Caddesi’nden Bağdat Caddesi’ne inmeye çalışıyorum. Her zaman olduğu gibi cadde boyunca trafik tıkalı. Yine her zaman olduğu gibi yola otomobille çıkıp trafik yoğunluğu yarattığı halde trafik tıkanıklığından şikâyet eden şizofren sürücüler tepkilerini korna çalarak gösteriyorlar. Bendeniz de sağdan sağdan kayarak yol almaya çalışıyorum. Derken, azıcık soluma kaykılmış olacak, benim bağlama (ki adı Benli Nebahat) bir otomobilin dikiz aynasına çarptı. Doğal olarak “Bongg!” türünden bir kuru gürültü oluştu. Bunu şiddetli bir korna salvosu izledi. Durdum, dönüp sürücüye baktım ve “Bir şey oldu mu?” diye sordum. Sürücü hanım kornaya bir miktar daha bastı ve elleriyle (erkek olsa “Ne diyon lan sen!” diye anlaşılması gereken) bir takım işaretler yaptı. Sorumu sakince tekrarladım: “Bir şey oldu mu?” Bu arada önündeki araç biraz aşağı kaymıştı. Sürücü hanım bunu fırsat bilip yanıma geldi, camı indirdi ve “Ne diyosun sen! Ne diyosun! Bela mısınız siz be!” diye bağırmaya başladı. Ben sakince sorumu tekrarladım: “Bir şey oldu mu?” “Bir şey olması gerekmez! Sen benim arabama çarptın!” Önündeki araç biraz daha kaymıştı. Sürücü hanım, zaten sağda olmamı umursamadan, “Çek sağa, polis çağıracağım!” diyerek direksiyonu kırdı ve yolumu kapattı. Ben de yeterince sabırlı davrandığıma kanaat getirerek onun solundan kıvrıldım ve “Git ne çağırırsan çağır! Manyak!” diyerek yoluma devam ettim. Sürücü hanım henüz hırsını almamış olacak ki arkamdan yetişti ve tekrar yolumu kapadı. Üstelik bu sefer aracından da indi. Bir yandan sağ aynasını inceliyor bir yandan da “Ya sen benim arabama çarptın ya! Bir şey olması gerekmez ki! Bela mısınız siz be! Sen benim arabama çarptın!” diye söyleniyordu. “Sen demin ne olduğunun farkında mısın?” diye sordum sürücü hanıma. “Ne olacak arabama çarptın!” dedi. “Yahu arabana aha bununla çarptım,” diyerek elimi bağlamanın teknesine vurarak “Bong! Bong!” sesini çıkarttım tekrar. Sürücü hanım önce bağlamaya baktı. Sonra tam karşımda durup gözlerini belertti, bir elini havaya kaldırdı ve dondu! Öylece durdu! Ben de ne söyleyecek diye merakla bekliyorum. Sürücü hanım durdu, durdu, durdu, durdu… Sonunda dedi ki: “Hem böyle kameraman Cevat Kelle gibi de dolaşamazsınız!”

Hızla arabasına bindi ve gitti.

Hamiş: umitorhan'ın yorumundaki linki izlemelisiniz: http://www.youtube.com/watch?v=tqdZFuGt1I4&feature=youtube_gdata

CRİTİCAL MASS'12-09

2009-12-28T14:27:00.003+02:00

Son Critical Mass benim için erken başladı. Sabah bisiklete atlayıp yollara düşmüştüm. Dönüşte gecikmekten korktuğum için pedala asıldım. Kasımpaşa yokuşlarında minibüslerle itişe kakışa yol aldım. Karaköy’e vardım ve vapurun kalktığını gördüm.

Bir sonraki vapura bindim, Cinatasıcirentay’ı yerleştirdim. Öylesine sağa sola bakınırken Dağlı ve birkaç bisikletli daha geldi. Böylece benim için Critical Mass başlamış oldu. Vapura yetişemeyen birkaç bisikletli daha gördüm. Kadıköyden Göztepe’ye hızla pedal bastık.

Vardığımızda otuzdan fazla bisikletli oradaydı. Her zamanki gibi Aydın, İlker, Ebru çoktan gelmişlerdi. Geçen ay bayrama denk geldiği halde elli kadar bisikletli toplanmıştı. Bu ay katılım daha yüksek olur diye ummuştum ama geçen ayı geçemedik. Artık bir daha ki sefere…

Critical Mass’12/09 bir açıdan çok önemli. “Bisiklet Yolcuların Üstünü Pisletir!” başlıklı yazımda kent yöneticilerinin bisiklet konusunda nasıl da saçmaladıklarından söz etmiştim. Barışa Pedal grubunda bu durumu değiştirmek için neler yapabileceğimizi konuşup duruyoruz. Yazışmalarda Critical Mass sırasında yüzyüze görüşebileceğimizi dile getirmiştik. Cumartesi günü Aylin’le tanıştım. Konu hakkında konuştuk.

Konuşmamızın başında yakınıp durduk. İşte şu şöyle, bu böyle, yöneticiler ayı, bizi zaten kimse anlamıyor… Sonra da “Ne yapıyoruz biz yahu?” diye sorduk kendimize. Yakınma sürecinde iki kişiydik. Fakat aklımızı başımıza toplayıp gücümüzü yapıcı olmaya, fikir bulmaya harcayınca çoğaldık. Çok değil ama olsun. En nihayetinde bazı fikirler üretmeyi başardık. Umarım fazla uzatmadan bu fikirleri işleyip uygulamaya da koyacağız.

Derken pedal basma zamanı geldi! Attık kendimizi yola… Biz bir grup düdüklü yol boyunca ortalığı inlettik. Düdük çok rahatsız edici ama dikkat çekiyor.

Hiçbir sorun yaşamadan Bağdat Caddesi’nde iki tur attık. Ben Kızıltoprak’ta ayrıldım; topluluk Kadıköy’e devam etti. Eve vardığımda kulaklarım çınlıyordu. Çınlama bütün gece sürdü. Olsun! Yeni bir güzel gün tarifim oldu.

Güzel bir gün: Pedal basmaya erkenden başladığım bir Critical Mass; dostlarla buluşma; yeni arkadaşlar; iki pedal basma arası beyin fırtınası; topluca pedal basma. Gelmeyenler düşünsün…

BİSİKLET YOLCULARIN ÜSTÜNÜ PİSLETİR!

2009-12-23T17:43:00.001+02:00

İşte bir Critical Mass daha geldi, kapıya dayandı. 26 Aralık Cumartesi günü Göztepe Parkı Bağdat Caddesi girişinde buluşup pedal basacağız. Ama bu, etkinlikten sonra yazılacak yazının konusu.

Son günlerde İstanbullu bisikletlilerin gündemindeki konu kent yöneticilerinin bisiklete ve bisikletlilere karşı takındıkları olumsuz tavrı iyice abartmış olmaları. Uzun uzun anlatmayayım, şu haberi okursanız olayı bütün çıplaklığı ve çarpıklığıyla göreceksiniz zaten. Ben minik bir özet yapmakla yetineyim: Tünel, füniküler, metro gibi toplu ulaşım araçlarından sorumlu yetkililer bisikletlilerin bu araçları kullanmasına “bisikletinizle yolcularımızın üstünü başını kirletirsiniz,” diyerek (inanmıyorsanız haberi okuyun) engel oluyorlar.

Bu durumu “anlaşılır” bulanlar için hemen bir link vereyim: İşte Banu’nun devamını merakla beklediğimiz "Toplu Taşımacılık ve Bisiklet-1" yazısı. Dünyanın büyük bölümü, bisikletin ne kadar önemli bir ulaşım aracı olduğunun farkında. Bu nedenle uygar, medeni, gelişmiş, akıllı (hani Batı’ya öykünürken höykürülen tüm olumlu laflar işte…) insanların yaşadığı tüm kentlerde ulaşım planlanırken bisikletlilerin işini kolaylaştıran ve önceliği onlara veren düzenlemeler yapılmış.

Bizim muhallebici belediye başkanı da bunun farkında üstelik. Daha geçenlerde bizim vergilerimizden devşirilmiş paralarla Kopenhag’a kadar gidip “İstanbul’a 1000 (bin) km bisiklet yolu yaptık,” diye işkembeden sallıyordu. İşte haberi. Aydan Çelik’in dediği gibi: Dostlar beni Kopenhag’da görsün.

Biz de oturduk, bu duruma karşı ne yapmalıyız diye konuşmaya başladık. Dilekçe mi yazsak, doğrudan eylem mi düzenlesek, yoksa dilekçeyi yazsak da eylemi yanıtı beklerken mi yapsak… Biz bunları tartışadururken şu haber düştü: Engelli vatandaşlar engelli asansörünün bozuk olduğu Mecidiyeköy metro istasyonunda seslerini duyurmak istemişlerdi. Engeli fiziksel olmayan vatandaşlarsa bu eyleme “Sokakta ne işin var! Çıkarken bana mı sordun!” diyerek tepki göstermişler.

Genelde atalar ne demişlerse doğru kabul edilir. Ben istisnaların kaideleri bozmayacağına güvenerek diyorum ki cemaatin bağırsaklarındaki gevşemeyi imamın gazına bağlayan ataların tespiti yanlıştır. Vatandaş böyle olmasa seçtiği belediye başkanı kalkıp yalan söylemeye Kopenhag’a kadar gidebilir mi?

HEPİMİZ KUTUP AYISIYIZ!

2009-12-13T13:25:00.004+02:00

Dün, 12 Aralık 2009 günü, küresel ısınma “lavaboya kadar” gitmişti ve yerine baksın diye mevsim normallerini bırakmıştı. Ben, günün büyük bölümünü bisiklet tepesinde geçirmiştim. Küresel Eylem Grubu’nun düzenlediği “Küresel ısınmayı durdurun!” eylemine katılmak üzere İstiklal Caddesi’ne vardığımda asfalttan sıçrayan yağlı çamurla benek benek olmuştum.

Eylem, küresel ısınmaya dikkat çekerek şu sıralar Kopenhag İklim Zirvesi’nde iklim değişikliğinden bile çıkar sağlamaya çalışan, gücün karanlık tarafına çoktan geçmiş hırs köpeklerine “Pazarlık yapmayın, gezegeni kurtarın!” demek için düzenlendi.

Eyleme bir saat kala Tünel civarındaydım. Beklerken içim ısınsın diye Hacopulo Pasajı’na gidip Mustafa Amca’da çay içtim. Eskiden olsaydı gider çayımı Narmanlı’da içerdim. Ne yazık ki Narmanlı Han başına gelecekleri beklerken çaycısından da oldu.

Eylem saati yaklaşınca kalktım Tünel’e gittim. Beş, bilemedin altı kişilik bir topluluk dışında henüz kimse yoktu. İçtiğim çaylar içimi ısıtmıştı ama dışıma bir etki yapmamıştı. Başladım titremeye. Ne zamandır böyle üşümemiştim.

İnsanlar, bu soğukta haklı olarak, tam da eylem saatinde Tünel Meydanı’na geldiler. Farklı oluşumlardan herhalde yüz elli kişilik bir yaya topluluğu oluştu. Ben katılımın daha yüksek olacağını ummuştum. Sanırım insanlar “yağmur ıslatıyor” diye gelmediler. Yürüyüş başlamadan az önce sırtında boru çantası ve çantanın içinde dönüşümlü kağıttan dövizleriyle Dağlı geldi. Hemen döviz hazırlamak isteyenlere kağıt ve kalem verdi. Onun peşinden Lütfi geldi. Taksim Meydanı’na kadar tüm yürüyüş boyunca Lütfi’yle yan yanaydık. Sloganlardan ve benim öttürdüğüm düdükten kalan fırsatlarda sohbet ettik.

Bu eylemde iki slogan çok hoşuma gitti. İlki “Yaşasın türlerin kardeşliği!” Asıl bomba olansa “Hepimiz kutup ayısıyız!” Bu son slogan Lütfi’yle aklımıza bir soru getirdi: Acaba eşcinseller bir eylem düzenlese kaç insan “Hepimiz eşcinseliz!” diye bağırır. İkimiz de “Herhalde kimse bağırmaz,” dedik. O sırada bize kulak misafiri olan bir hanım “Korkmayın, bağırın!” diyerek bizi cesaretlendirmek istedi.

Slogan atarak, gürültü yaparak Taksim Meydanı’na kadar yürüdük. Neyse ki hareket edince üşümem geçti. Yerine, her fırsatta öttürdüğüm düdüğün bıraktığı kulak çınlaması geldi…

Bu yazıda kapak meselesine değinmiyorum, herkes kendini biliyor. Ayrıca bu ukalalığa devam edersem bir gün kapakların en haşmetlisiyle buluşacağımdan endişe ediyorum.

GİZEM BİSİKLETE BİNMEYİ ÖĞRENİYOR!

2009-12-11T16:14:00.006+02:00

Karayolu Balıkları dün bir mektup aldı. Mektup, "Sokak Lambası Altında Bisiklet Bakımı" başlıklı yazının konuğu dostumuz ada bisikletlisi Müge Dizerkonca tarafından yazılmış. Doğal olarak çok sevindik. Zaman geçirmeden bu mektubu paylaşalım dedik. Keyifli okumalar...

Gizem, Büyükada’dan tanıdığım 11 yaşında, çok akıllı bir kız. Geçen haftaya kadar bisiklete binmeyi bilmiyordu ama bu durum değişti. Gizemle önceden görüştüğümüz için bisikletinin yana takılan minik iki tekerinin yamuk olduğunu, bu yüzden bisikletini bir süredir kullanamadığını biliyordum. Tekrar görüştüğümüzde ona bisiklete binmeyi öğretebileceğimi söyledim. Hemen ertesi sabah buluşmak üzere sözleştik.

Sabah, onu evden almaya gittiğimde, yandaki minik tekerler yoktu. Beraber çıktık ve az fayton geçen, hafif eğimli bir sokak bulduk. Önce ona görsel olarak nasıl dengede duracağını açıkladım. Yani ben bindim o izledi. İlk denemelerde dengesini daha kolay sağlaması için arkasından tuttum ama sonra buna hiç gerek kalmadı. Beş-on dakika içinde, beni dinlerken “acaba yapabilir miyim” diyen Gizem gitti, yerine “Amacım şu merdivenlere kadar gitmek” diyen Gizem geldi. Yani bir süre o bindi ben izledim. Gözüme ilk çarpan şey, bisiklet dururken iki ayağını birden kaldırıp pedalları çevirmeye çalışmasıydı. Ona böyle yaparsa dengede durmasının zor olduğu, bisiklet yol alırken bunu yapması gerektiğini söyledim; bir de direksiyonu düz tutması gerektiğini, freni yokuşta bir anda sıkmamasını… Bisiklete binerken bilinçsizce yaptığımız ne çok hareket varmış meğer. Mesela ayağımızın üstüyle pedalı yukarı kaldırmamız bunlardan biri. Öğrenme aşamasında o pedalın ne kadar yukarda tutulması gerektiğine karar vermek hiç de kolay değil. Nitekim hareketler arasındaki bağlantıyı biraz benim söylediklerimle ama daha çok kendi kendine deneme yanılmayla çözmeye çalışan Gizem, kan ter içinde “Keşke ata binmeyi öğrenseydim” derken gerçekten çok içtendi

Yanımızdan o sırada boyundan büyük bisikletiyle bir çocuk geçti. Bu, tabii ki dikkatimizi bir anda dağıttı. İkimizde ona odaklandık. Yani o bindi biz izledik. Zaten bir süre dinlenmenin, muhabbetin vakti gelmişti. Gizem bu çocuğun adalı olduğunu, bisiklet sürmeyi kesin çok küçükken öğrendiğini ama kendisinin adaya 3. sınıftayken geldiğini söyledi. Önceden apartmanda oturduklarından, evlerinin önünden İETT otobüsleri ve arabalar geçtiği için bisiklete binmeyi öğrenemediğinden yakındı. Babası adaya geldiklerinde ona sürpriz yapmış, bu güzel pespembe bisikleti almış. Bisikleti şu an ona biraz küçük geliyor ama bisiklet sürmeyi iyice öğrenince babasınınkini kullanmak ve bu bisikletini de kardeşi olursa diye saklamak gibi planları var.

Nihayet 1-2 saatlik uğraştan, birkaç “başarılı” düşüşten sonra beklenen an geldi. Yıldıray abinin de her zaman söylediği gibi “bir saniye önce dengede değilken bir saniye sonra dengede olma hali” gerçekleşti. Üç aşağı beş yukarı dengede durmayı öğrenen Gizem bisikletiyle sokak içinde bir aşağı bir yukarı gidip gelmeye başladı. Sonra ben de bisikletime bindim ve beraber gidip geldik. Yani biz bisiklete bindik ve bizi izlediler.

Böyle hevesli birine bisiklete binmeyi öğretmek benim için gerçekten çok keyifliydi. Etrafınızda bisiklete binmeyi bilmeyen biri varsa biraz zaman harcamanız yeterli öğrenmesi için. Siz zaten çok fazla bir şey yapmıyorsunuz, onlar bir süre sonra ikisi beraber takılmaya başlıyorlar. Siz sadece onun yanında olduğunuzu gösteriyorsunuz, alkış, tezahürat ve birkaç öneri. Bu kadar basit!

Müge Dizerkonca

BİSİKLET DEĞİŞİMİNİ BAŞLAT, İKLİM DEĞİŞİMİNİ DURDUR!

2009-12-07T14:27:00.006+02:00

Bugün bildiğimiz günlerden değil. Bugün, yarınımızın nasıl olacağını belirleyecek yeni bir sürecin ilk günü. Kopenhag iklim zirvesi başladı.

Karamsar değilim. Dünkü eylemden sonra olacağımı da sanmıyorum.

Elimde ne var?

İklim değişikliğiyle mücadele siyaset üstü bir konudur (ki bana göre siyaset rantgüdümlü siyasetçilerce çözülmemek üzere üretilmiş yapay meseleler toplamıdır; iklim değişikliğiyse gerçek bir meseledir). Yani iklim değişikliği meselesini siyasilerin eline bırakıp kenara çekilemeyiz. Bilimin gerekliliği tartışılmaz ancak güvenilirliği her geçen gün zayıflıyor (ki bana göre, bilimin sanayi devriminden beridir çatlaklarla yol yol olmuş ar damarı atom bombasıyla patlamış ve günümüze kadar onarılamamıştır). Yani bilime kulak verirken uyanık olmalıyız.

Elimde ne kaldı? Sağduyu.

Sağduyumuza güvenebiliriz.

Bu yazının başlığı, dünkü eylemin özlü sözü, sağduyumuzun önerilerinden yalnızca birisi. Bu öneriyi duyan, ciddiye alan insanlardan bir kısım bisikletli, dün buluştuk ve sağduyumuzun bize fısıldadığı sözleri herkes duysun diye yüksek sesle tekrarladık. Basın açıklamasındaki ifadeyle “…hem otomobillerin simgelediği tüketime ve fosil yakıtlara bağımlı bu yaşam biçimine karşı çıkmak, hem de her bireyin dünyayı değiştirme gücünü vurgulamak için” saf tuttuk.

Eylem, Ride Planet Earth Project’in İstanbul ayağı olarak düzenlendi. Projeyi başlatan Kim Nguyen, Ağustos 2008’de Avustralya’nın Brisbane kentinden yola çıktı. Bir buçuk yıl pedal bastıktan sonra, geçtiğimiz günlerde Kopenhag’a ulaştı.

Biz, projenin İstanbul ayağını gerçekleştirmek için Sultanahmet Meydanı’nda buluştuk. Basın açıklamasının ardından Ortaköy’e kadar pedal bastık.

Yani? Biz Sultanahmet’ten Ortaköy’e bisikletle gittik diye Kopenhag’daki görüşmeciler “Yahu, bisikletliler haklı galiba,” mı dediler? Küresel ısınmada minicik bir gerileme mi oldu? Yok, böyle olmadı ama olacak. Önemli olan geç olmadan olması. Ne diyor Çin atasözü: En uzun yolculuklar ilk adımla başlar. Eğer her birimiz sağduyusunu dinler de ilk adımı atarsa, buradan Kopenhag’a yol olur!

Dün, attığımız adımlara bir yenisini ekledik. Dünyamızın lehine minik de olsa bir katkı sağlamanın sevinci yetmezmiş gibi var olan arkadaşlıkları pekiştirdik, yeni arkadaşlıklar kurduk, deneyim paylaştık, keyif aldık! Bu da eyleme katılabileceği halde katılmayanlara kapak olsun:)

Hamiş 1: İklim değişikliğine karşı tavır almakta zorlananlar, özellikle Kopenhag’da bulunan görüşmeciler için ders niteliğinde bir haber: İklim Zirvesi'ne katılacaklara ücretsiz seks.

Hamiş 2: Eylemin videosu.

Hamiş 3: Görkem’in çektiği fotoğraflar. Ebru’nun çektiği fotoğraflar.

Bisiklete binen robot!

2009-12-02T09:19:00.001+02:00

Geçenlerde internette gezinirken bir habere rastladım. “Bisiklete binen robot” yapılmış. Kim yapmış diye soracak olursanız, yanıtı basit: Elbette Japonlar!

Japon şirketi Murata Manufacturing tarafından geliştirilen robotuna adı Murata Seisaku-kun. Anlamı “Murata Çocuk". Murata, insansı bir robot. Üstelik bisiklet üzerinde de hayli başarılı... Henüz kısa mesafelerde bisiklete biniyor; ama olsun. Düz yolda da, eğimli yolda da bisiklet üzerinde durabiliyor ya, siz ona bakın. Ama durun... Murata Seisaku-kun’un bir de kuzeni var. Murata Seiko-chan adlı bu ikinci robotun marifetiyse tek tekerlekli bisiklete (unicycle) binmek! Boyu 50 cm, ağırlığı 5 kg. Denge konusundaki yeteneğini tartışmayaysa gerek yok. Seiko-chan sensörleri sayesinde karşısına çıkan engellerle arasındaki uzaklığı hesaplayarak, doğru açıyı belirliyor ve ileri veya geri gidiyor.

Murata robotlar şimdilik birer deneme... Robotu yapan bilim insanları, kullandıkları sitemi ileride daha büyük boyutlu araçlarda ve uzun mesafeli sürüşlerde kullanmayı hedefliyorlarmış.

Biz de burada lak lak edip duruyoruz, keşke herkes bisiklete binse diye...

Hamiş: Murata Seisaku-kun’un nasıl bisiklete bindiğini merak ediyorsanız burayı tıklayın.

CRITICAL MASS 10/09 ve 11/09

2009-11-29T13:32:00.002+02:00

Alışılageldiği gibi, her ayın son cumartesi günü buluşmaya ve pedal basmaya devam ediyoruz. Dün, Kasım ayının son cumartesi günüydü.

Critical Mass Kasım’09 hakkında konuşmadan önce, Critical Mass Ekim’09 hakkında konuşmak lazım. Zira nadide bir etkinlikti.

Anımsayacak olursanız, Ekim’09 son cumartesi günü İstanbul yağmurluydu. Gece boyu süren yağmur “az durayım, gündüz vakti insancıklar işlerine güçlerine baksın,” dememiş; akşam saatlerinde hızını bile artırmıştı. Soğuk da soğuktu! Handiyse “iklim değişikliği palavra, zaten ısınmanın küreseli mi olurmuş,” dedirtecek kadar soğuk!

İşte o gün, bendeniz sabahın erken saatlerinde bisikletime atladığım gibi Silahtarağa’ya gittim. Oradaki işimi bitirdim ve Critical Mass buluşma saatini kaçırmamak için hızla geri döndüm. Bu arada, tüm donanımıma karşın, ayıptır söylemesi, neredeyse donuma kadar ıslandım. Ne yalan söyleyeyim, Göztepe Parkı Bağdat Caddesi girişine varana kadar kimseyi bulamayacağımdan emindim. Yanılmışım! Benden sonra gelenlerle birlikte tam altı (6) kişi yağmur çamur demeden, soğuk rüzgar dinlemeden bisikletine atlamış ve buluşma yerine gelmişti. Çok sevindim! Herkes sevindi, daha doğrusu. Birbirimizi kutladık. Hatta bu anı ölümsüzleştirmek için fotoğraf çektirmeyi bile denedik. Yoldan geçen yayaları fotoğrafımızı çekmeye ikna etmek zor oldu; saat 17:00’de hava kararmış olduğu için fotoğraflarda sadece giysilerimizin fosforları göründü ama olsun. Fotoğraf faslı bitince ne yapacağımızı konuştuk. Değişiklik olsun diye sahile indik ve Kartal’a doğru pedal basmaya başladık. Böylece dünyanın muhtemelen en seyrek Critical Mass etkinliği gerçekleştirilmiş oldu. Yol boyu muhabbetle ısındık. Ardından tost ve çayla dostluk pekiştirdik. O gün orada olanlar yorum kısmına “oradaydım” yazarlarsa çok sevinirim.

Gelelim Critical Mass 11/09 etkinliğine… Dün akşam hava gayet güzeldi. Ben Göztepe Parkı’na vardığımda birçok kişi gelmişti. Sanırım elliden fazla bisikletli vardı. Üstelik bunlardan biri minicikti! Bu minik bisikletli bana göre etkinliğin en önemli katılımcısı. Anne babasına saygı ve hayranlık duyuyorum. Hayırlı evlat yetiştirmek böyle bir şey olmalı! Keşke minik bisikletlinin ve annesiyle babasının adlarını öğrenseydim de yazsaydım. Umarım onlar bu yazıyı okurlar da adlarını kendileri yazarlar.

Minik bisikletlimiz önde, biz arkada yola düştük. Keyifle pedal bastık. Hava çoktan kararmış olduğu için ışıklarımızla daha da dikkat çekiciydik. Hiçbir sorunla karşılaşmadan bisikletlerimizi sürdük. Üstelik bu defa “sağa çek!” anonsuyla tüm bisikletlilerin bir seferde ve aynı anda sağa çekmesini isteyen polis ekibi de yoktu. Bağdat Caddesi’nde bir tur attıktan sonra topluluk Moda yönüne gitmeye karar verdi. Kızıltoprak Karakolu’nun yanından yokuşu tırmandık ve Bahariye’ye çıktık. Ben Moda’ya kadar devam etmedim.

Diğer katılımcılar ne hissediyor bilmiyorum ama her Critical Mass dönüşü ben kendimi çok iyi ve mutlu hissediyorum. Doğru düzgün bir etkinlik, bir eylem yaptığımıza inanıyorum. O minik bisikletli de bunun ispatı!

Toplu Taşımacılık ve Bisiklet - 1

2009-11-18T23:06:00.008+02:00

Yıldıray, bir önceki yazısında “Bisikletli Olmak Suçsa, Ben Suçluyum!” diye haykırarak derdini dile getirmişti. Ben de yemedim, içmedim, konunun üzerine gittim. Eloğlu bu konuda neler yapmış diye kısa bir araştırma yaptım. İşte araştırmamın küçük bir özeti:

Yaptığım sörf beni ilk olarak İngiltere’ye götürdü. İngiltere’nin trenleri malum... Gelişmiş bir tren ağı var. İngiliz ulusal demiryollarının sitesinde bisikletlilere dair de bir açıklama var. Burada bisikletlerin BEDAVA taşındığı, güvenli bir şekilde nakledildiği ve diğer yolcuların hareketlerini engellemeyecek biçimde yerleştirilmesi gerektiği belirtiliyor. Katlanır bisikletler katlı halde, normal bisikletlerse bisikletlere ait özel vagonlarda taşınıyormuş. Konuyla ilgili ayrıntılara buradan ulaşabilirsiniz.

İkinci durağım Phoenix, ABD. Kentte işleyen hafif metronun özellikleri, bir bisikletli için iştah kabartıcı.

• Tren camlarındaki bisiklet sembolleri sayesinde bisiklet askılarına en yakın kapının nerede olduğunu öğrenebiliyorsunuz.
• Rafları ilk gelen kapıyor. Trendeki bisiklet rafı dolduysa, bisikletinizi oraya yerleştiremeyeceğiniz için, koridoru ya da kapıyı engellemediğiniz sürece, bisikletinizin yanında ayakta durabiliyorsunuz.
• Tren kalabalıksa, bisikletinizi de araca alabilmek için daha boş bir trenin gelmesini beklemeniz gerekiyor.
• Bisikletinizi trene çıkarıp indirmekten siz sorumlusunuz.
Bu maddelerin peşine bir de bisikletlerin güvenle bırakılabileceği noktaların yer aldığı uzun bir liste eklenmiş. Saydım; metro istasyon ve parkları, otobüs durakları ve kaldırımlarda tam yirmi beş ayrı nokta... Bir de büyük bir aktarma merkezinde ayrı bir “bisiklet merkezi” oluşturulmuş. 24 saat güvenliği olan merkez 100 bisiklet kapasiteliymiş, duşları ve kilitli dolapları varmış. Yapan yapıyor işte!

Olur da günün birinde yolunuz bisikletinizle Phoenix’e düşerse, detaylı bilgiler işte burada.

Yandaki fotoğraf da ABD’den. Fotoğraf, San Francisco ile San Jose arasında gidip gelen Caltrain’de çekilmiş. Fazla söze gerek yok.

Almanya’da da trenlerin bisiklet vagonları, bisiklet sembolleriyle işaretlenmiş durumda. Bisikletinizi yük vagonuna verebileceğiniz gibi, katlanıyorsa, yanınızda da taşıyabiliyorsunuz. Neredeyse tüm istasyonlarda bisiklet parkları; yaklaşık 100 noktada da tamir, depolama ve turizm danışma aracılığıyla bisiklet satışı yapmayı sağlayan bisiklet merkezleri varmış.

Alman tren taşımacılık sistemi “Die Bahn” bisikletle ilgili başka olanaklar da sunuyor. Deutsche Bahn ve anlaşmalı başka şirketler, yaklaşık 250 noktada, günlüğü 3-12,70 EUR arasında değişen bir fiyata bisiklet kiralıyormuş.

Die Bahn’ın sunduğu bir başka hizmet “Call A Bike” adını taşıyor. Son teknolojiyle üretilmiş bir bisiklet filosu, Berlin, Münih, Frankfurt ve Köln çevresini gezmek isteyenler için ideal. Yapılması gereken tek şey “Call A Bike”ın servis numarası aramak veya web sayfasına girmek. Bir müşteri numarası alıyorsunuz, ödemenizi yapıyorsunuz ve size bisikletin kilidi açacak bir şifre veriyorlar. (Bu konuda bir de tanıtım filmi yapmışlar.)

Otobüslerde bisiklet taşınır mı? Bu da işin başka bir boyutu....ve başka bir yazının konusu.

BİSİKLETLİ OLMAK SUÇSA, BEN SUÇLUYUM!

2009-11-17T17:34:00.006+02:00

Şöyle bir sahne hayal ediyorum:

Belediye başkanı zırhını kuşanmış, etrafında korumaları, yaverleri pervane olmuş dönüyor. Yüzlerce vergi mükellefini zorla getirmişler karşısına. Vergi mükellefleri gıcırdayan dişleriyle, çatık kaşlarıyla, çivi tabancası gibi delici bakışlarıyla; eh, biraz da tedirgin, duruyorlar. Belediye başkanı, yapışkan görünüşlü yaverlerinden birine işaret ediyor. Sinyali havada kapan yaver, yapışkanlığına vıcık vıcık bir katman daha ekleyip sahibine doğru seğirtiyor. Başkan “Hepsi de vergilerini ödemiş mi bunların?” diye soruyor. Yaver, cümle kuruluşu olarak olumlu, lakin durumun gereklerine göre olumsuz bir yanıt vereceği için tedirgin, yanıtlıyor: “Evet, başkanım, ödemişler.” Belediye başkanı hoşlanmıyor yanıttan. “Peki,” diyor, “öğrenebildiniz mi fünikülere, hızlı feribota, hatta metroya bisikletiyle binerken ek ücret ödemeyi reddedenler hangileri?” Yaverin eli ayağına dolanıyor, çünkü bu sefer yanıt cümle kuruluşu bakımından bile olumsuz: “Hayır, başkanım, öğrenemedik.” Başkan, ‘ulan, ne işe yararsınız siz!’ diyen bakışlarını yaverinden vergi mükelleflerine döndürüyor. Topluluğu sessizce süzüyor. Yeterince kaygı yarattığına kanaat getirince, sorusunu soruyor: “Hanginiz biniyor benim şehrimde bisiklete?” Bu aptalca soru karşısında, vergi mükelleflerinin diş gıcırtısı kesiliyor. Neredeyse dilimlenebilecek kadar yoğun bir sessizlik anından sonra, içlerinden biri “Ben!” diye bağırıyor. Sonra bir başkası, ardından diğeri! “Ben!” “Hayır, ben!” “Benim bisikletli!” “Benim!” Başkan ve avanesi yükselen haykırışları şaşkınlıkla dinlerken uzaktan bir ruble sesi duyuluyor. Tüm başlar o tarafa dönünce gürül gürül bir türkü yükseliyor:

Benden selam olsun belediye şaşkınına / Çıkıp bisikletle gezmelidir / Ruble sesinden zincir şıkırtısından / Bisiklet yolları gümbür gümbür seslenmelidir

Otomobiller geldi tabur tabur dizildi / Akciğerime egzoz gazı basıldı / Üçüncü köprüyle mertlik hepten bozuldu / Bisikletliler yolları doldurmalıdır

Bisikletperver geçer mi pedalından / Otomobilleri sollar trafik tıkandığından / Bisikletli terinden zincir yağından / Şehir dolup başkan pısmalıdır

Bu destansı hayallere neden olan durumu açıklayayım: Bir süredir bisikletliler füniküler, metro, hızlı feribot gibi toplu ulaşım araçlarına binerken sorun yaşıyor. Belediye görevlileri, bisikletlilerden ek ücret istiyor. İstanbul’u bir DÜNYA KENTİ yapma iddiasındaki belediyeciler ve tüm diğer zerzevat bir kez olsun burunlarını ranttan kaldırıp dünya kentlerine baksalar toplu ulaşım araçlarında bisikletler için ne şahane çözümler üretildiğini görebilirler. Dünya kentleri bisiklet yollarını çoğaltmanın, bisiklet park alanları yaratmanın, bisikletle ulaşımın önünü açmaya çalışırken, bizimkilerin ettiğine bakın! Akıllı insanlar belediye otobüslerini, trenleri bisikletliler de rahatça kullanabilsin diye projeler yaparken, bizimkiler iskelelerin etrafına her biri on bisiklet alacak park alanı yapmakla övünüyor. Üstelik İSPARK genel müdürü Kadir Gurbetci, bu bisiklet parklarını açarken yaptığı konuşmasında diyor ki: “İstanbul Büyükşehir Belediyesi trafik sorununu ortadan kaldırmak için her kademede çeşitli yatırımlar yapıyor. Bizde İSPARK olarak küresel ısınmanın gündemde olduğu, doğal dengenin bozulmaya başladığı şu günlerde doğaya hiçbir zararı olmayan bisiklet kullanımını özendirmeye çalışıyoruz.”

Öyleyse fünikülerde, metroda bisikletliye ek ücret ödetmek de nereden çıktı? Şehir hatları vapurlarında ve motorlarında böyle bir ücret ödenmezken, neden metroda, hızlı feribotta ödeyelim?

Biz, bisikleti ulaşım aracı olarak kullanan kişiler, neden otomobil kullanarak çevreyi kirleten, trafiği tıkayan, hayatı zorlaştıran kişilerden daha az saygı görüyoruz? Neden belediye benden aldığı vergiyi bisiklet yolları ve parkları için değil de otomobiller için yol, köprü, otopark yapmaya harcıyor? Bu yetmezmiş gibi nasıl da arsızca metroda, fünikülerde, hızlı feribotta bisikletim için fazladan para isteyebiliyor?

Neyse ki, bu zorbalığa pabuç bırakmamak niyetinde olan insanlar da var! Onları kentin sokaklarında bisiklet sürerken görebilirsiniz. Onları metro, füniküler tunikesinde görevlilerle mücadele ederken de görebilirsiniz. Siz neredesiniz?

TADIM KAÇMIŞTI, GERİ GELDİ!

2009-11-11T19:22:00.006+02:00

Bir süredir tadım kaçmıştı. Tam olarak, Banu düştüğünden beridir…

O gün çok korktum. Banu’nun yanına gidene kadar içim içimi yedi. Telefon ettiğinde korku dolu bir sesle konuşmuş falan değildi, tatsız ama sakindi. Benimki evham işte…

Yanına ulaşıp da durumunun korktuğum kadar kötü olmadığını görünce, korkum geçti. Geçti ama hani afiyetle yediğin bademlerin tam da en sonuncusu acı çıkar ya, işte öyle bir rahatsızlık bıraktı bende.

Hemen bir dükkândan Banu’nun dizi için buz aldım. Sonra, Mucurteker’le ilgilenmeye geldi sıra. Bir bisikletçiye ihtiyacımız olduğunu anladık ve eski Salı Pazarı’nın oradaki, daha önce görmüş olduğumuz bir bisikletçiye gittik: Ali İhsan Usta. Önce çırak (ne yazık ki adını bilmiyorum) teşhisi koydu, sonra Usta doğruladı ve Mucurteker operasyona alındı. Beklerken Ali İhsan Usta’nın eski müşterisi olduğunu öğrendiğimiz Av. Arif Hikmet Azaz’la sohbet ettik. Arif Bey, terk edildiği yerden kurtardığı el yapımı güzel bir İngiliz bisikletini bakım için getirmiş. Hem Ali İhsan Usta hem de Arif Bey bize bisikletlerle, bisiklet düşkünleriyle ilgili bir sürü hikâye anlattılar. Kısacası, Banu’nun kazası sayesinde güzel bir sohbet kazandık.

Yine de tadım yerine gelmedi. Öyle tatsız tatsız dolanırken küçük bir kaza da ben yaptım. Bana hiçbir şey olmadı. Olan Cinatasıcirentay’ın arka jantına oldu. Bisikletim artık çolaktı. Hemen Ali İhsan Usta’ya koştum. Elli senelik bisiklet ustası, deneyimli elleriyle işi bitti sandığım jantı kullanılır hale getirdi. Cinatasıcirentay artık çolak sayılmazdı; hafif aksıyordu, o kadar.

Yine de tadım yerine gelmedi. Jant kurtulmuştu ama bisikletimde başka hasarlar olduğu ortaya çıktı. Artık Cinatasıcirentay’la dolaşmak tehlikeli sayılırdı. Ben de bazı yerlere Mucurteker’le gittim. Sizden iyi olmasın, Mucurteker çok iyi de…

Sonunda kaptım bisikletimi, doğru Kuledibi’ne gittim. Kuledibi’nde vitrini gıcır gıcır bir sürü Trek dolu, tabelasında kocaman “BAHAR” yazan bir dükkân vardır. Cinatasıcirentay’ı o dükkânın sahibi İzzet Bey ve onunla birlikte çalışan ustanın ellerine teslim ettim.

Bugüne kadar bir sürü bisikletçi gezdim. Mahalle bisikletçisi, bir markanın bayisi, eskisi, yenisi… Çoğuna en fazla iki kere gitmişimdir, hadi bilemedin üç olsun. Çünkü bu bisikletçiler tüccarlığa o kadar kaptırmışlardı ki, yaptıkları işin doğruluğundan emin olamıyordum. İzzet Bey’in de, birlikte çalıştığı ustanın da bisikletlere bakışında başka bir şey var. Aynısını Ali İhsan Usta’da da gördüm. Bu bisikletçilere gidince insan müşteri olmanın tadını çıkarabiliyor.

Nihayet, geçen gün bisikletimi geri aldım. O kadar iyi bakım yapılmıştı ki… Sanki yağmur çamur demeden İstanbul’un yokuşlarında, çukurlarında inlettiğim, canını çıkardığım bisiklet bu değil! Ustalarımın ellerine sağlık!

Tadım kaçmıştı, böylece geri geldi!

Hangisi Daha Tehlikeli: Yaya mı, otomobil mi?

2009-10-30T11:49:00.002+02:00

Bu soruyu kendime sık sık sorardım; ama yanıtını bir türlü veremezdim. Çünkü duruma göre tehlike düzeyi değişir. Kaldırımda gidiyorsanız veya Caddebostan sahilindeki bisiklet yolunda geziniyorsanız, elbette tehlikeli olan yayalardır. Söz konusu kaldırımsa, yayalara diyecek sözüm yok. Sonuçta onların yürüyüş alanını işgal eden kişi ben oluyorum; ne deseler haklılar. O yüzden kaldırımda giderken azami düzeyde dikkatli ve saygılı olurum. Ama bisiklet yolunu ihlal edenler onlarsa illet oluyorum. Zil çalmak, seslenmek, uyarmak... Çoğu yaya bu saydıklarımı kesinlikle ama kesinlikle duymamakta ısrarlı... Gerçi buna da alıştım. Yol uygunsa bisiklet yolundan hafifçe çıkarak yola devam etmek mümkün...

Motorlu taşıtlara gelince... Onların tehlike düzeyi de duruma göre değişir. Tıkalı bir trafikte zaten kendilerine bile hayırları olmadığı için süt dökmüş kedi gibi olurlar. Akan trafikte gaza basıp hiç durmadan geçip gittikleri için yine tehlikesizdirler. Taksicilerle başım epey derde girdi; ama artık onları da oldukları gibi kabul ettiğim için sinirlenmiyor ve tehlike unsuru olarak görmüyorum. Sizin yolu tıkadığınızı, yavaşlattığınızı var sayan ve altındaki koskoca arabayı, 10 kiloluk bisikletle eş tutan ve bin bir türlü akrobasi hareketiyle yanınızdan kornayı, gazı ve kendi ses tellerini sonuna kadar zorlayarak geçen hırs ve ego küpü sürücüler en tehlikelileri bence. Uzun süreli bir öfke kontrolü terapisine katılmadıkları sürece onlar için yapılacak bir şey yok...

Şu aralar benim için en güncel tehlikeyse kaldırımdan ansızın yola iniveren yayalar... Salı günü böyle bir yaya yüzünden hayatımda ilk kez bisikletten düştüm. Kaza şöyle gerçekleşti: Acıbadem ışıklardan Tepe Alışveriş merkezi’ne doğru iniyordum. Tam İbrahimağa kavşağına yaklaşırken 100-200 metre ileride bir yaya gördüm. Kaldırımdaydı ve duruyordu. Yani kadını fark etmemiş değilim. Yaklaşıyorum, yaklaşıyorum... normal hızımla gidiyorum...kadın duruyor...ben yaklaşıyorum...tam yan yana geldiğimiz anda kadın bir anda yola inmeye karar veriyor ve.....GÜM! Kadının düşüşünü görmedim. Düşüşümün gerçekleştiği o bir saniyelik zaman dilimi beni gerçekten çok şaşırttı. O an sadece düştüğümü düşündüm. Sonuçlarının ne olacağını da düşünmüş olabilirim; ama olasılıkları gözden geçirme şansım olmadı. Kaskımın sesini duydum. Sonra kadın da, ben de yerden kalkıp bağrıştık. Daha bağırasım vardı; ama bir baktım ki yaya insan çoktan karşıya geçip minibüs beklemeye başlamış bile... Kadın bir kere olsun dönüp yola bakmadan hareket etmişti. Umarım kadın o sırada oradan bir arabanın da geçebileceğini, araba çarpsaydı sonuçlarının çok daha kötü olabileceğini düşünmüştür sonradan.

O yürüdü gitti. Benim açımdan sonuç o kadar da parlak değildi: Berelenen ve şişen bir sol diz, yan bağları zedelenen burkuk bir sol ayak. Ertesi gün devamı geldi. Sızlayan bir sol kalça ve sol kol ile fena halde tutulan –ki nasıl olduğunu anlamış değilim– bir sağ omuz. (Mucurteker’in ön jantı, ön freni ve gidonunun çektiği acılardan söz etmiyorum bile.)

Ama bu kazadan çıkardığım en, en, en önemli sonuçsa şu oldu: Bisiklete binerken kask takmak gerçekten çok ama çok önemliymiş. Kaskımın sesini ve o an kasksız olsaydım neler olabileceğini düşündükçe ürperiyorum.

KÜRESEL ISINMA SABRIMIZI TAŞIRMA!

2009-10-25T00:47:00.005+03:00

Bu sloganı bugün öğrendim! Bugün, yani 24 Ekim günü, iklim değişikliğine dikkat çekmek ve küresel ısınmayı durdurmak için Galatasaray’da buluştuk. Barışa Pedal topluluğundan ben, Banu, Mehmet, Aydın, Cemil bisikletlerimizle oradaydık. Aydan bisikletsiz geldi. Nilüfer ve Dağlı da bisikletleriyle oradaydılar. Sokakları renklendirdik, bisikletleri havalara savurduk ve bağırdık: “350! 350!” Derken solumda Mehmet’i (Göcekli) duydum: “Küresel ısınma sabrımızı taşırma!” bayıldım buna!

Peki, biz ne tür insanlarız ki sokaklara doluşup “350” diye bağırıyoruz? Nedir bu sayının önemi? Anlatması basit: “350” bugünlerde dünyanın en önemli sayısı. Yapılan araştırmalara göre atmosferdeki karbondioksit miktarı 350 parça/milyon sınırını aşınca iklim değişiklikleri ortaya çıkıyor. Başka bir deyişle, dünyamızın yaşama olanak tanıyan yapısı bu sınır aşılınca bozulmaya başlıyor.

Peki, şu anda atmosferde kaç parça/milyon karbondioksit var, biliyor musunuz? 389! Yani biz sınırı çoktan aştık! Buna rağmen, bir takım hesap kitap adamları, siyasi liderler falan filan gibi zerzevat diyor ki “Yahu Kopenhag’da bir toplanalım da, ne olacak bu dünyanın hali konuşalım.” Şu densizlere bakın siz! Bu zerzevat kendini ne sanıyorsa, çocuklarımızın, çocuklarımızın çocuklarının, ağaçların, kurbağaların, sineklerin, karıncaların, kuşların, köpeklerin, balıkların, kedilerin… nasıl bir dünyada yaşayacağına kimi çıkarlar doğrultusunda karar vermeye kalkıyor! İşte insanlar bu nedenle sokaklara doluşup “350” diye bağırıyor! Çünkü yapılması gereken belli: “Güneş, rüzgâr bize yeter!”

Durumun ciddiyetini bir kez daha vurgulamak için İş Bankası Kültür Yayınları tarafından Türkçe’ye çevrilen, The Worldwatch Institute tarafından hazırlanmış “Dünyanın Durumu 2009” kitabından minik bir konu başlığını aktarıyorum: “(küresel) Isınmanın tepe noktasını 1 derece santigradın altına indirmek için bile yüzlerce yıl bu yolda çaba göstermek gerekir.” Yüzlerce yıl! Yani, biz bugün sanayiden ödün vermeyeceğiz, arabasız gezmeyeceğiz, tüketeceğiz, tüketeceğiz, tüketeceğiz ve eğer bizden sonra daha akıllı bir nesil yetişirse ve aralarından kafası çalışan, şimdikiler gibi dini imanı para ve güç olmayan siyasetçi, işadamı çıkarsa ve de bu işte bir terslik olduğunu fark edip düzeltmeye karar verirse YÜZLERCE YIL çabalaması gerekecek! Buna hakkımız yok! Buna sabrımız yok! Buna ZAMANIMIZ YOK!

İşte bu yüzden bugün bisikletleri havaya savurduk.

Gelelim dünyamız lehine minik de olsa bir katkı sağlamak umuduyla giriştiğimiz “Eski Bisikletler Çöp Değildir” hareketine…

Doğrusu bu hafta pek verimsiz geçti. Facebook grubunda üye sayısı artmaya devam ediyor, fakat henüz çıkıp “ben bir bisiklet onardım, işte şu kişi kullanıyor” diyen olmadı. Bu hafta ben de önceden bulduğum bisikletlerle ilgilenemedim. Bir blog kurma girişiminde bulunmuştum lakin tamamlamadım. Ama sanmayın ki hiç güzel bir şey olmadı, olumlu bir gelişme yok! Elbette var!

Bugün, “350!” diye bağırıp bisikletleri savurduktan sonra dönerken vapurda bir amca yanaştı bize. Hani derler ya “nur yüzlü” diye, işte aynen öyle bir amca. Önce konuşmadı. Banu’nun bisikleti Mucurteker’i inceledi uzun uzun. Mucurteker zarif bir bisiklet, fakat sık sık yaşlı amcalar tarafından incelenmesinin nedeni tek başına zarifliği değil. Mucurteker bir Raleigh ve yaşlı amcalar bu bisiklet markasını çok eskiden tanıyorlar. Kim bilir Mucurteker’i incelerken zihinlerinden neler geçiyor?

Her neyse, bu amca bisikleti uzun uzun inceledi ve sonra bizimle konuşmaya başladı. O güler yüzüyle, tatlı sesiyle Mucurteker’i ne çok beğendiğini anlattı. Bisikletlere merakının kaynağını sorduk. Meğer bizim bu tonton amcamız eski bir bisikletçiymiş! Hatta eskiden Raleigh bayisiymiş. Evinde eski Raleigh katalogları ve özenle çerçeveletip (kendisi "camlatıp" dedi aslında) duvarına astığı bir afişi varmış. Ayrıca (Eski Bisikletler Çöp Değildir hareketini ilgilendiren asıl mesele bu) ne zaman bir hurdacıda bisiklet görse alır onarırmış! Bunu duyunca hemen konuyu açtık ve o, katkıda bulunabilirse çok sevineceğini söyledi. Telefon numarasını aldık ve görüşmek üzere sözleştik.

Bir başka olumlu gelişmeyse, Umut arkadaşımın hareketimiz hakkında bir röportaj yaparak daha çok kişiye ulaşmasını sağlamaya çalışacak olması. Bunun ayrıntılarını röportaj gerçekleşince vereceğim.

Sanırım yazımı yeni bir “güzel gün” tanımı yaparak bitirebilirim…

Güzel bir gün: sokakları renklendirdik, bisikletleri havalara savurduk, 350 diye bağırdık ve eski bir bisikletçinin nur yüzünü gördük…

Hamiş:(Mehmet Göcekli'nin verdiği linki yorum bölümünde çalıştıramadığım için metne ekledim.) eylemden bazı fotoğraflar şu linkte var:http://picasaweb.google.com/kegfotograflari/24Ekim2009Istanbul350YuruyusuSengulCiftci#

GÜZEL BİR PAZAR GÜNÜ

2009-10-12T21:42:00.001+03:00

Güzel bir günün tanımı günden güne değişebilir. Benim dün yaptığım tanım şöyle: “Güzel bir gün: 3. köprüyü protesto ettik, bisiklet gezimizi yaptık, tanrı misafiri olup karnımızı doyurduk, arkadaşlık kurduk, eve döndük.”

Kaç gecedir sabaha karşı yatabiliyorum ancak. Sabah uyanmak günün en zor işlerinden biri oluyor. Cumartesi gecesi de yine böyle bilgisayar başında geçti. İlerleyen saatlerde Aydan Çelik’ten bir mail geldi: “Yıldıray, bilgisayar başında mısın?”

Heyecan verici bir mail trafiği başladı böylece. Aydan “sana bir şey göndereceğim,” dedi. Banu’ya haber verdim (o da iş güç yüzünden bilgisayara yapışık yaşıyor). Hemen bir tahmin yürüttük. Tahminimiz tuttu ama bu kadar iyi, bu kadar güzel bir armağan beklemiyorduk: Aydan “Eski Bisikletler Çöp Değildir” için bir logo tasarlamıştı!

Çok sevindik. Görselin ayrıntıları hakkında fikir alış verişi yaptık. Aydan, bir iki güne kadar tamamlayabileceğini söyledi. Güzel şeyler…

Sabah oldu. Yaz kış aksatmadığımız geleneksel balkon kahvaltısını keyifle yaptık. Derken saat geldi ve ben bisikletime atladığım gibi 3. köprü protestosuna katılmak için Beşiktaş yoluna düştüm. Banu evde kaldı çünkü tamamlaması gereken işler vardı. Elbette yine bilgisayar başında…

Beşiktaş’taki şu ince uzun, cam ve granit kaplı anıta (!) vardığımda henüz kimsecikler yoktu. Yeri gelmişken, birkaç yıl önce dikilen o “anıt” ne manaya gelir anlamış değilim. İstanbul’un yeni yüzü mü bu yani? Son yıllarda mantar gibi türeyen ve her nedense modernleşmenin işaretlerinden sayılan gökdelenlere ya da Gökkafes’e bir gönderme mi yapılıyor? O anıt görüş alanıma her girdiğinde kamusal alanda yaşadığımız reklam terörünün müteahhit halini görüyorum: İnşaat malzemesi reklamı.

Konumuza döneyim. İşte o inşaat malzemesi reklamının oraya vardığımd henüz kimsecikler yoktu. Az sonra Serkan geldi. Serkan’la her Critical Mass günü karşılaşıyoruz; bir defasında da bir başka 3. köprü protestosunda birlikte bisiklet sürmüştük. Ama ne doğru düzgün tanışmış ne de adamakıllı muhabbet etmiştik. bu karşılaşmamızda aşinalığın verdiği hızla kolayca arkadaşlık kurduk. Meğer BarışaPedal mail grubuna protestoyu Serkan duyurmuş ve meğer asıl buluşma yeri başkaymış, orada toplanılıp sonra Beşiktaş’a gelinecekmiş. Ne yapalım, beklerken sohbet ettik. Sonra Metin geldi. Onunla da böylece tanışmış oldum. Derken büyük grup göründü. O sırada BarışaPEdal’dan Lütfi ve Ebru geldi. Onlarla da Critical Mass günlerinde karşılaşmıştım ama daha yeni tanışıyordum. Aydan da oradaydı.

İnsanlar alanı doldurdu. Pankartlar, sloganlar ve konuşmalar… Peki, bu kadar gürültü neden? Biz neden istemiyoruz 3. köprüyü? İnsanlar 2. köprüyü de istememişlerdi. Nedir dertleri? Meselemiz hiç de zor anlaşılır, karışık bir mesele değil. Minik bir parça duyarlılık ve ufacık bir zeka pırıltısı Boğaz’a yapılan köprülerin trafiği rahatlatmayacağını, İstanbul’a da Dünya’ya da zarar vereceğini, zaten meselenin faydalı bir iş yapmak değil rant sağlamak olduğunu, bedelini halkın ama halktan önce doğanın yani su havzalarının, ağaçların, otların, böceklerin, sincapların, kuşların ödeyeceğini anlamak için yeter. Hesaplar ortada: var olan iki köprüden geçen araçların %6’sı toplu ulaşım aracı. Toplu ulaşım araçları köprülerden geçen toplam insan sayısının %60’ını taşıyor. Transit geçişlerse İstanbul trafiğinin %3’lük kısmını oluşturuyor. Bu rakamlara bakınca görülen o ki, köprülerdeki trafik sıkışıklığını özel araçlar yaratıyor. Çözüm ne olmalı? Köprü değil elbette! Kaç köprü yaparsanız yapın, otomobiller dolduracaktır. Çözüm, aklı başında toplu ulaşım projeleri üretmek ve uygulamaktır.

Protestonun ardından oturup bir şeyler içtik. Güzel bir muhabbet döndü. Serkan ve Metin Belgrad Ormanı’na gitmeyi önceden kararlaştırmışlar. Davet ettiler, ben de onlara katıldım. Böylece Sarıyer’e doğru sahilden yola çıktık.

Sahil yolundaki trafik nedir öyle? Bir sürü otomobil, cip yolu tıkamış; kaldırımlar ve bir otomobilin girebileceği tüm delikler otoparka dönüşmüş! Yayalar yoldaki otomobillerle kaldırımdakilerin arasında slalom yapıyorlar! Ben kent içinde otomobille gezme meraklısı bu insanları anlamıyorum. Bu etkinliğe nasıl karar veriyorlar? Aralarında şöyle konuşuyor olabilirler mi?

- Hanım, diyorum ki, kendimize şahane bir araba alalım. Sahilde gezeriz.

- Alalım bey, çok güzel olur.

- Olur, değil mi? Hem trafik de tıkalıdır boşa benzin yakarız, arabanın içinde otururz öyle kös kös. On dakikalık yere iki saatte gideriz. İşi gücü olduğu için mecburen o yola girenler de ifrit olurlar.

Sonra güne katılan hanım diyor ki: “Bizim bey araba aldı, çıkıyoruz trafiği tıkıyoruz beraber. Parasıyla değil mi, şekerim, yakıyoruz benzini boşa, oturuyoruz arabanın içinde. Biraz canımız sıkılıyor, somurtuyoruz ama kendi arabamızla geziyoruz. Özgürlük güzel şey vallaha!”

Her neyse, deniz kenarında tertemiz Boğaz havası soluyarak bisiklet süreceğimize leş gibi egzost (eksost, eksoz, egsozt da deniyor) kokusu içinde ilerledik. İstinye’ye doğru araçlar azaldı. Bu arada Metin acıktığını bildirdi. Serkan da bizi evine davet etti. Önce biraz utanıp sıkıldık ama Serkan “evde lahana sarması var” deyince hızımızı da artırdık.

Habersiz gitmemize rağmen Serkan’ın ailesi bizi candan karşıladı. İçeri buyur ettiler. Kısa sürede şahane bir sofra kuruldu. Önce “hamur çorbası” içtik. İçinde ev yapımı erişte, yeşil mercimek ve tavuk suyu olan, baharatı yerinde leziz bir çorba! Peşinden yeşil fasulye ve lahana sarması geldi. Ortada da domatesli, yeşillikli bir salata… Kendimi kaybetmişim. Sofradan kalktığımda “Bugün daha bisiklet süremem,” diye düşünüyordum. Neyse ki çay yetişti ve yediklerimizi midemizde ıslah etti. Elbette bu ziyafetin tadını muhabbet artırdı.

Çaylar da içilince saate baktık. Artık Belgrad Ormanı için geç olmuştu. Biz de güzel yollardan geçerek Maslak üstünden dönmeye karar verdik.

Eve vardığımda neşem yerindeydi; bilgisayarın başına oturduğumdaysa ikiye katlandı. Çünkü Aydan “Eski Bisikletler Çöp Değildir” logosunun son halini göndermişti. Görseli bugün FBook grubuna etkledim. Önümüzdeki günlerde şimdilik etkin olmayan blog sayfasında ve daha başka yerlerde de (ansızın karşınıza çıkabilir, şaşırmayın) görülür olacak.

Aydan’ın çizimini başka bir bölüme bırakıyorum.

Yazımı baştaki tanımı tekrarlayarak bitiriyorum: “Güzel bir gün: 3. köprüyü protesto ettik, bisiklet gezimizi yaptık, tanrı misafiri olup karnımızı doyurduk, arkadaşlık kurduk, eve döndük.” Bir de, Aydan’ın çizimini gördük.

"ESKİ BİSİKLETLER ÇÖP DEĞİLDİR" PROJESİ NASIL İŞLEYECEK?

2009-10-10T02:34:00.001+03:00

Bir önceki yazıyı yazdığımdan beridir zihnimde dönüp duran bir düşünce var: Her insanın bir bisikleti vardır, mesele o insanla o bisikleti yan yana getirebilmekte. İyi de, nasıl?

"Eski Bisikletler Çöp Değildir" başlıklı yazımı internette ulaşabildiğim, bisikletle ve çevreyle ilgili tüm ortamlarda duyurmaya çalıştım. Ne kadar etkisi oldu, yazı ne kadar okundu ve insanlar ne düşündü, bilmiyorum. Pek bir tepki almadım ki bu biraz korkutucu.

Endişemi dile getirince Banu "Facebook'ta bir grup kursana," dedi. Kurdum. Şimdiden ben ve sevgili dostum Cihan'dan oluşan iki kişilik bir çoğunluk oluşturmuşuz bile.

Bunları yaparken bir yandan da bu proje nasıl işleyebilir diye düşünüp durdum. Düşüncelerimi bir kenara karaladım. Ortaya ne çıkacak hala bilmiyorum. En iyisi şu ana kadar ortaya çıkanlardan söz edeyim: Bence bu projeyi katılmak isteyen herkes birlikte oluşturmalı. Yani bir tür açık kaynak olmalı.

Projenin kendi web sitesi de olmalı. Site değil de blog daha iyi olur. Onu da kurarım yarın öbür gün. Bu maddeyi de geçiyorum.

Proje nasıl işleyecek? İşin içine para karışsın istemiyorum. Kimse kimseye para vermese, bütün iş gönüllülerle ve takasla yürüyebilse keşke. Aslında büyük bölümü de öyle yürüyecek zaten. Bir kenarda unuttuğu bisikletini anımsayan insanlar onu bize verecekler ya da biz o bisikletleri onlardan isteyeceğiz. İşin bu kısmında para yok. Bisiklet sahipleri derse ki "onarılırsa, bakımı yapılırsa ben bu bisiklete binerim," o zaman kendisinden satın alınması gereken parça ya da bakım malzemelerini isteriz. Yine para yok işin içinde. Ya sahibi bisikleti verip kurtulmak istiyorsa? Tamir-bakım masrafları nereden çıkacak? Benim elimde bir miktar malzeme var. Yani bisikletleri temizleyip ufak tefek ayar yapmaya yarayacak kadar malzemem var. Ama elimde hiç parça yok. Hem zaten hangi bisiklete hangi parça gerekir nereden bileyim? İşin bu kısmında bir tür sponsorluk alınabilir sanırım. Belki bisikletin sahibi parçalar ve malzeme için de sponsor olmayı kabul eder. Sahibi olmazsa, belki bisikletçilerin elinde satılamayacak ama işe yarayacak parçalar vardır ve onları bize vermeyi kabul ederler. O zaman parçayı veren bisikletin onarım sponsoru olur. Blog da tüm bu sürecin kaydını tutmaya yarar. Her bisiklet için bir kimlik bilgisi oluşturulur: bisiklet kiminmiş, onarılınca kendisi mi kullanmış, onarım-bakım maliyeti ne kadarmış, onarım-bakım sponsoru kim olmuş, bisiklet kime gitmiş… Tüm süreç bu bilgiler ve fotoğraflarla sitede sunulabilir.

Peki, diyelim ki sahibi bisikletten vazgeçmiş. Tuttu bize verdi bisikleti, biz de onardık, kullanılır hale getirdik. O zaman ne olacak o bisiklet? İlk aklıma gelen ihtiyacı olacak çocuklara ya da onlara ulaşabilen bir kuruma vermek oldu. Bu izlenecek bir yol olabilir. Bir diğer yol da bisiklet alıp kullanmak isteyen ama kısıtlı parası olan insanlara ulaşmak olabilir. Bu kişiler almak istedikleri bisikletin onarım-bakım sponsoru olabilirler. Eğer almak istedikleri bisiklet zaten kullanılır hale gelmişse, o zaman bir başka bisikletin onarım-bakım sponsoru olurlar. Hatta o sırada elde onarılmayı bekleyen bisiklet de yoksa, onarılmış bir bisikleti almanın kuralı onarılması gereken bir bisiklet bulup getirmek ve sponsor olmak olabilir. İşin içine hala para girmedi. Ayrıca tüm süreç kayıt altına alınıp blog ve grup üzerinde paylaşılacağı için herkes neyin ne olduğunu, nereye gittiğini de bilecek. Olur da birileri çıkar benim adımı koyma derse ona da bir rumuz buluruz, fotoğraflarda yüzünü göstermeyiz olur biter.

Yoksa bu iş olacak mı?

İşe en yakınlardan başlamalı. Ben şimdiden üç bisiklet belirlemiş durumdayım. Henüz onların haberi yok ama olsun.

O halde projede şu da mümkün: Dünyanın neresinde olursa olsun kurtarılan ve kullanıma sokulan her bisikletin öyküsü blog sayfasında yer alabilir.

İtiraf etmek zorundayım: bunları düşündükçe, proje şekillendikçe heyecandan elim ayağım titriyor. Kim bilir katkıda bulunan insanlar sayesinde proje ne biçimler alacak, nerelere ulaşacak?

Biraz sakinleşeyim. En iyisi, bu yazıda ortaya çıkanları maddeler haline getirmek.

Önce projenin amacı:

Projenin amacı bir köşede unutulmuş/terk edilmiş bisikletlerin tekrar kullanılmasını sağlayarak dünyamızın lehine minik de olsa bir adım atmak. Bu minik adımın kapsamında bisiklet kültürünü yaygınlaştırmak, bisikleti bir ulaşım aracı olarak yaygınlaştırmak ve böylece fosil yakıt tüketimini azaltarak küresel ısınmaya, hava kirliliğine engel olmak ve motorlu araçların yarattığı trafik sorununa çare göstermek var.

Proje yöntem ve kuralları:

Unutulmuş/terk edilmiş bisikletlerin sahiplerine ulaşılacak.
Eğer bisiklet sahibi "onarılırsa binerim," derse karşılıksız olarak bisiklet onarılacak. Bisikletin bakım-onarımı için gerekli parçalar ve malzemeler bisiklet sahibi tarafından satın alınacak.
Eğer bisiklet sahibi "ben bu bisiklete binmem," derse bisiklet onarıldıktan sonra ihtiyacı olan birine ulaştırılmak üzere kendisinden istenecek. Bisikletin sahibi eğer isterse bakım-onarım sponsoru olarak gerekli parça ve malzemeleri satın alacak.
Eğer bisiklet sahibi "ben bu bisiklete ne binerim ne sponsor olurum," derse bisiklet kendisinden istenecek. Alınan bisiklet onarılacak. Bu onarım sırasında gereken parça ve malzemeler kim tarafından sağlanırsa bisikletin bakım-onarım sponsoru o kişi olacak.
Onarılan bisikletler, yeni sahipleri kendilerini bulanan kadar bekleyecekler ya da ihtiyacı olan çocuklara veya bu çocuklara ulaşabilen bir kuruma teslim edilecekler.
Bisiklet sahibi olmak isteyen ancak maddi gücü olmayan bir kişi bisikletin bakım-onarım sponsoru olarak bisiklet sahibi olabilir.
Bisiklet sahibi olmak isteyen ancak maddi gücü olmayan bir kişinin istediği bisiklet zaten kullanılır hale gelmişse, o kişi başka bir bisikletin bakım-onarım sponsorluğunu üstlenerek istediği bisikleti alabilir.
Bisiklet sahibi olmak isteyen ancak maddi gücü olmayan bir kişinin istediği bisiklet zaten kullanılır hale gelmişse, o kişi unutulmuş/terk edilmiş bir bisiklet bulup getiristediği bisikletle takas edebilir.
Projeye katılan kişiler arasında para alış verişi olmaması esastır.
Dünyanın neresinde olursa olsun, "Eski Bisikletler Çöp Değildir" yöntem ve kurallarına uygun olarak kurtarılmış her bisikletin öyküsü projenin blog sayfasında yer alabilir.

Şimdilik benim aklıma gelenler bunlar. Herkesin katkısını bekliyorum. Mantıksız bulduğunuz, şöyle daha iyi olur dediğiniz, aslında şunu da yapabiliriz dediğiniz ne varsa paylaşın, lütfen.

Hamiş: Yazıyı bitirince Facebook gurubuna bir de baktım ki tam dört kişi olmuşuz!

ESKİ BİSİKLETLER ÇÖP DEĞİLDİR

2009-10-09T01:26:00.001+03:00

Eski bisikletlere ne olur?

Bazen sokaklarda gezerken kafamı kaldırır evlere bakarım. Bazı balkonların bir kenarında duran bir bisiklet ilişir gözüme. Uzaktan bile olsa bisikletin durumunu tahmin etmek zor değildir: Balkonun neresinde, ne biçimde durduğuna bakarak kullanılıp kullanılmadığını anlayabilirsiniz.

Kullanılmayan bisikletler neden balkon kenarlarında, bodrum diplerinde, garaj arkalarında tutulur? Neye kıyamayız? Belki de basitçe “satsam para etmez, dursun, belki binerim,” diye düşünürüz. Ne de olsa zamanında o kadar para verilmiş. Belki de “büyüyünce de biner” diye düşünerek çocuğumuzun boyuna göre büyük bir bisiklet almışızdır, çocukcağız da “bu eziyet çekilir mi!” diye isyan ederek bisikleti bir kenara fırlatmıştır. İyi de, daha ne kadar oralarda duracak o bisikletler?

Eski bisikletlere ne olur?

Bir süre önce aynı soruyu birçok insanın sorduğunu fark ettim. Onlar sormakla kalmamış, harekete de geçmişler.

Fransa’da yaşayan arkadaşım Esra bir süredir bisiklet almak istediğini söylüyordu. Bisikletini bulmak için araştırma yaparken karşısına bir proje çıkmış. Hemen bizi haberdar etti.

Projeyi 2006 yılında Orlean’da kurulmuş 1-Terre-actions adlı bir dernek yürütüyor. Derneğin adı Fransızca bir söz oyunu aslında: Diyorlar ki, tek bir Dünya (1-Terre) var ve onu korumak için harekete geçmeliyiz, başka bir deyişle eylemler/etkinlikler (actions) düzenlemeliyiz, ne de olsa bu gezegende yaşayan her canlı çevresiyle etkileşim (interactions) içindedir.

Derneğin yazımıza neden olan projesiyse “Re’Cycle”. Re’Cycle projesinin amacı ihtiyacı olan bir sürü insan tarafından kullanılabilecekken bahçe kenarlarında, garajlarda, bodrumlarda unutulmuş/terk edilmiş bisikletleri yeniden kullanıma sokmak.

Dernek bir köşede unutulmuş/terk edilmiş bisikletinizi gelip alıyor. Toplanan bisikletler destekçilerin yardımıyla dernek tarafından onarılıyor. Onarılan bisikletler son derece uygun fiyatlarla satılıyor.

Arkadaşım Esra da bir bisiklet edinmek için derneğe başvurdu. Fakat proje o kadar ilgi görmüş ki sıraya girip beklemesi gerekti. Ondan aldığım son habere göre sıra ona gelmeden derneğin elindeki bisikletler tükenmiş.

Bu projenin bir benzeri de Türkiye’de yürütülüyor. “Bisikletli Gezginler Grubu” tarafından düzenlenen projenin adı “Köy Çocuklarına Bisiklet Kampanyası”. Bisikletli Gezginler projelerini şöyle anlatmışlar: “Bisikleti en güzel yine bisikletlerle anlatabiliriz. İşte o yüzden köy çocukları için bisiklet temin etmeye ve hep birlikte gidip yüzlerindeki mutluluğu ölümsüzleştirmeye karar verdik. İster yeni bir bisiklet alın bize ulaştırın, ister elinizdeki eski bisiklet malzemelerini toparlayın ya da eskimiş, kullanmadığınız bisikletlerinizi atıl beklediği depolardan çıkarın, tamirini bakımını hep birlikte yapalım, hep birlikte gidip bisikletlerimizi hediye edip çocukların dünyasını genişletelim. Ne dersiniz?”

Belki Türkiye’de ya da başka yerlerde yapılmış ya da yapılmakta olan benzer projeler vardır. Bilenler bilmeyenlere anlatsın. Bu arada biz de boş durmayalım ve sloganı “her insanın bir bisikleti vardır” olan bir proje başlatalım. Projenin adı “Eski Bisikletler Çöp Değildir” olsun. Var mısınız?

SOKAK LAMBASI ALTINDA BİSİKLET BAKIMI

2009-10-07T14:19:00.002+03:00

Dün gece bizim oradan geçenler bir sokak lambası altında tatlı tatlı sohbet ederek bisikletlerine bakım yapan iki kişi gördüler.
Karayolu Balıkları yayımlanmaya başladığı zaman ilk okuyucular hemen en yakınımızdaki kişiler oldu. Dün gece benimle birlikte bisiklet bakımı yapan Müge de bu kişilerden biri.
Müge’nin bir ayağı Ada’da olduğu için ve adalarda bisiklet çok yaygın olduğu için onun da bir bisikleti var. Üstelik beni ve Banu’yu da birlikte bisiklet sürmek üzere defalarca Ada’ya davet etti. Fakat biz bir türlü fırsat yaratamadığımız için bu davete uyamadık, Müge’nin bisikletini göremedik. Taa dün akşama kadar…
Müge’nin bisikleti yeni değil, çoktandır kullanıyor. Bisikletiyle ilişkisini (iznini alarak) onun bir anısıyla anlatayım: Günlerden bir gün Ada’dan Bostancı’ya geçmesi gerekmiş. Bir de bakmış ki vapurun kalkış saati gelmek üzere. Hemen atlamış bisikletine. İskeleye vardığında ucu ucuna yetişmekte olduğunu fark etmiş. Kısa bir an bisikletini ne yapacağını düşünmüş. O sırada gözüne tanıdık bir bisikletçinin dükkânı ilişmiş. Hemen adamın dükkânına gidip durumu anlatmış ve bisikletini emanet bırakmış. Sonra vapura atladığı gibi ve elini Bostancı…
Müge işini gücünü yoluna koyup Ada’ya geri dönmüş. Aradan belki bir hafta, belki daha çok zaman geçmiş. Yine günlerden bir gün iskele tarafına inmiş. Bakkaldan, manavdan alacaklarını almış dönerken o tanıdık bisikletçi yolunu kesmiş ve demiş ki: “Bisikletiniz o zamandan beridir bende.” İşte o an Müge iskele tarafına ne zamandır yürüyerek gelmesinin nedenini anlamış.
Dün akşam Müge’nin bize gelirken kullandığı bisiklet o bisiklet: Dağ bisikleti gibi görünen ama dağ bisikletlerine göre oldukça uzun kadrolu, amortisörsüz, 26 inç tekerleri olan ve “Marathon” gibi epik bir markaya sahip, sopa gibi dümdüz gidonlu bir bisiklet. Doğrusu bisikletin hali öyküyü doğruluyordu. Zincir ve dişlilerde gram yağ yoktu, hatta paslanma başlamıştı. Vitesler ite kaka çalışıyordu.
Daha geçen gün aldığım zincir temizleme aletini ve WD-40’ı denemek için can atıyordum. Bu bakım işine hemen kendi bisikletimi de dâhil ettim. Bugüne kadar bisiklet bakımı yaparken fırça, sentetik tiner ya da mazot kullandım ve hiçbir zararını da görmedim. Ama internette bulduğum bakım önerilerinin çoğunda mazot ve tiner kullanmanın zararlı olduğu, temizlik için WD-40 ve zincir temizleme aleti kullanmanın çok iyi sonuç verdiği yazıyordu. İşte örnek:

2) WD40: Her derde deva bu ürün hakkında birşey demeye gerek yok herhalde. Dikkat edilecek nokta, sadece temizlik esnasında kullanılması gerektiği, kesinlikle yağlamak için uygun bir ürün değil. Ama sadık okuyucularımız bu konudaki yazımızı hatırlayacaklardır.

Her neyse, hevesle temizliğe başladık. Önce bisikletlerin tozunu toprağını aldık, sonra çok övülen şu WD-40 ve zincir temizleme aletini kullanmaya başladık. Zincir temizleme aletine WD-40 doldurmak pek hoşuma gitmedi. Sprey olduğu için biraz sağa sola saçıldı (ya da ben pek becerikli değilim). Sonra temizleme aletini zincirin üstüne kapattım. Başladım pedalı çevirmeye. Böylece sorunları da başlatmış oldum: Zincir temizleme aleti daha ilk kullanımda her yerden kendini bırakmaya başladı. Önce aletin zincir üstünde kapalı durmasını sağlayan kilit alttan üstten attı. Onu toparlamaya çalışırken bir baktım aletin büyük fırçası zincirin üstünde sallanıyor ve pimi fırlayıp gitmiş. Pimi aradık bulduk, fırçayı yerine taktık, kilidi düzelttik ve süreç yeniden başladı. Önce kilit, sonra fırça ve pimi… Yetmezmiş gibi şu WD-40’ın bir işe yaradığından emin değilim. Elbette tüm bunlar benim acemiliğimden de kaynaklanıyordur. Bir de aldığım temizleme aletinin kalitesizliğinden sanırım. Bu aleti Yeşil Bisiklet’ten otuz liraya aldım. “SuperB 3205 Taiwan” diye bir alet. Son yargımı bir iki deneme daha yaptıktan sonra söylerim. Ama şimdilik eski yönteme, yani fırça ve tinere geri dönecekmişim gibi geliyor.
İşte tüm bu temizlik mücadelesi içinde Müge’yle tatlı tatlı sohbet ettik. Vites ayarlarını da biraz kurcaladıktan sonra işimizi bitirdik. İşin sonunda, kısa bir deneme sürüşünün ardından Müge bisikletini “daha rahat” buldu.
Artık sıra bizde! İşimizi gücümüzü ayarlayıp bir vapura atlamamız ve Ada’ya gitmemiz gerekiyor. Böylece sevgili Müge’yle uzun uzun bisiklet sürebiliriz…

Bisikletle İstanbul keyfi

2009-09-20T20:02:00.001+03:00

Geçenlerde Yıldıray’la yine bisiklet tepesinde koşturup (ya da tekerleyip) gidiyorduk. Kadıköy’deki işlerimizi hallettikten sonra, baktık ki hava güzel, karşıya geçmeye karar verdik. İstikamet: Eminönü. Hafta içi gün ortasında Eminönü’nü seviyorum. Yine çok kalabalık oluyor; ama niyeyse daha keyifli geliyor. Akşam saatlerinin karmaşası olmuyor. İskeleden Sirkeci’ye doğru kaldırımdaki yaya kalabalığından yavaşça ilerledik. Sonra tramvay yolunu izleyerek Gülhane’ye çıktık. Yemyeşil bir tünele benzeyen Osman Hamdi Bey Yokuşu’ndan ilk defa bisikletle geçtim. Ve çok uzun bir aradan sonra yine İstanbul Arkeoloji Müzeleri’nin o harika bahçesine girdik. Bisikletleri içeri almadılar; ama müzenin dışında bisikletinizi bağlayabileceğiniz uygun yerler olduğu için, bu fazla sorun yaratmadı.

Müzeye gelmekteki öncelikli amacımız geçici Müzekart’ımı yenilemekti. Müzekart uygulamasından haberiniz yoksa bence mutlaka bir tane edinmelisiniz. Sadece 20 TL vererek, Türkiye çapında yüzlerce müzeyi bir yıl boyunca gezebiliyorsunuz.

Bütün günün koşuşturmacasından sonra, çantamdaki sandviçlere aç kurtlar gibi saldırdık. Şansımıza, bahçedeki büfe daha kapanmamıştı. Birer de çay aldık ve her zaman oturduğumuz masalar yerine, Gülhane Parkı’nın devasa ağaçlarına bakan banklara geçtik. Amacımız papağan gözlemek... “Ne papağanı? Gülhane’de papağan ne arar?” diye sorduğunuza eminim. Gelin görün ki, evet, İstanbul’un orta yerinde koca bir papağan kolonisi yaşıyor. Ama onları görmek için sabırlı ve dikkatli olmanız gerek. Çünkü ağaçların yapraklarıyla aynı renkte oldukları için öyle güzel gizleniyorlar ki, onları ancak uçtuklarında fark ediyorsunuz. Biz sandviçlerimizi kemirirken, bize yakın ağalardan birindeki tombulca bir papağan da ağacın meyvelerini gagalayarak vakit geçirdi. Başka bir tanesi büyük bir sabırla, at kestanelerini koparı p koparıp aşağı atmakla meşguldü. Geriye kalan onlarcasıysa o ciyak ciyak, korkunç sesleriyle aralıksız bir sohbete dalmışlardı.

Müzenin uzun süredir restore edilen “Lahitler Salonu” sonunda açıldı. Ama ben vakit bulup da gelememiştim. Neredeyse tamamını ezbere bildiğim müzede yepyeni salonlara girmek oldukça etkileyiciydi. Ne yazık ki, geç bir saatte geldiğimiz için uzun uzun gezemedik. Lahitler için başka bir gün, sabah erkenden gelip bütün bir günü içeride geçirmek istiyorum. Konya yakınlarında bulunmuş “Sidamara Lahdi”nin görüntüsü aklımdan çıkmıyor.

Belki de bir daha gitmek için en iyi zaman bir ki ay sonrası... Yapraklar da çoktan dökülmüş olur. Böylece papağanların keyfine de daha çok varabilirim.

Hamiş: anlaşılan papağanlar bizim buraları pek sevmişler. Sadece Gülhane Parkı’nı mesken tutmamışlar. Caddebostan sahilinde, Ulus Parkı’nda ve Acıbadem’de de karşınıza papağan çıkarsa sakın şaşırmayın.

BİSİKLET DÜNYAYI DEĞİŞTİRİR

2009-09-12T17:13:00.002+03:00

Bisiklet bir ulaşım aracıdır! Bisiklet hakkında söylenebilecek binlerce sözün başına ve sonuna bu sözü koymak gerekir.

Bisiklet, dünya üzerindeki diğer nesneler gibi, onu algılama biçimimize göre bir varoluş sergiler. Eğer biz onu bir oyuncak, çocukluğumuzdaki gibi yetişkin olduğumuzda da hoşça vakit geçirmemize yarayan bir eğlence aracı olarak görürsek, bisikletin yaşamımızdaki varoluş biçimi ve işlevleri de bunlarla sınırlı kalacaktır. Oysa bisikleti bir ulaşım aracı olarak görürsek dünya değişmeye başlar.

Pek de inandırıcı gelmiyor, değil mi? Öyleyse şu bilgilere bakalım: Fosil yakıtlarla çalışan motorlu taşıtlılar 2 KM yol yaptıklarında ortalama 0,75 KG karbondioksit üretiyor. Başka bir deyişle 10KM'lik bir mesafeyi motorlu bir taşıt yerine bisikletle geçerseniz yaklaşık 3,75 KG karbondioksit üretilmesine engel olursunuz. Yakmadığınız her 4 litre akaryakıt atmosfere ortalama 10 KG karbondioksit salınmasına engel olduğunuz anlamına gelir. 2006 yılı rakamlarına göre dünya üzerinde kayıtlı 862,4 milyon motorlu taşıt bulunuyor. Dünya üzerindeki motorlu taşıt sayısını burada verilen ortalama rakamlarla çarparsanız ortaya çıkan tablonun ne kadar korkunç olduğunu görürsünüz. Küresel ısınmadan, iklim değişikliğinden söz ediyorum. Şimdi rakamları zihninizden tekrar geçirin ve bu olumsuz resmi olumlu bir resme dönüştürmek için neler yapabileceğinizi bir düşünün. Bisiklete binmeye değmez mi?

İyi de, biz niye bisiklete binmek zor ve keyifsiz bir şeymiş de sadece çevre sorunlarını çözmek için yerine getirilmesi gereken bir sorumlulukmuş gibi konuşuyoruz? Bisiklete binmek keyiflidir! Bisiklete binmek sağlıklıdır!

Sabah yatağınızdan kalkıyorsunuz ve OTURUP kahvaltı ediyorsunuz. Arabanıza atlıyor, sıkışmasına katkıda bulunduğunuz trafiğin içine dalıyor ve işinize ulaşana kadar sıkıntıdan patlayarak arabanızın içinde OTURUP duruyorsunuz. Masanızın başına OTURUYOR ve akşama kadar bilgisayar önünde işinizi yapıyorsunuz. Tekrar arabanıza atlıyor, sıkışmasına katkıda bulunduğunuz trafiğin içine bir kez daha dalıyor ve evinize ulaşana kadar sıkıntıdan patlayarak arabanızın içinde OTURUP duruyorsunuz. Nihayet eve vardınız! Ailenizle yemek masasının etrafına OTURUP akşam yemeğinizi yiyorsunuz. Ardından televizyonu açıp kanepenize OTURUYORSUNUZ ve yatana kadar size ne verirlerse onu izliyorsunuz. Sabah olunca tüm bunlara baştan başlıyorsunuz. Biraz harekete ne dersiniz?

Hareketsizlik insan bedenine hiç de iyi gelmiyor. Öte yandan sert ve yoğun yaşam şartları insanlara çok fazla seçenek bırakmıyor. Eğer biz ipleri elimize almazsak... Yani bisiklete binmek, insanın kendi yaşamının iplerini eline alması, en azından buna başlaması anlamına da geliyor. Bunca koşturmacanın içinde "zamanım yok" bahanesini ortadan kaldırıp harekete, hem de keyifli bir harekete yer açıyor.

Denemek çok kolay: Her gün arabayla geçtiğiniz bir yoldan bir sefer de bisikletle ya da yürüyerek geçin. Sürekli kullandığınız bu yolu hiç tanımadığınızı fark edeceksiniz. Çünkü buradan her geçişinizde bir arabanın içindeydiniz ve etrafınızı doğru düzgün algılayacak kadar yavaş değildiniz. Yani bisiklete binmek insanın yaşadığı Dünya'yla tanışması, en azından buna başlaması anlamına da geliyor. Aylarca çalışıp yılda on beş gün kendimizi bir tatil köyüne atıp açık büfeyi yağmalayarak Dünya'yı tanıyabileceğimizi sanmıyorum.

Dünya'yı yeterince tanımamak / algılamamak birçok sorunu beraberinde getiriyor. Bunu bu kadar kesin ifade etmemin nedeni Dünya'yı yeterince tanımadığımı fark etmiş olmam. İnsan Dünya'yı tanımayınca, onunla doğrudan iletişime geçmeyince ömrünü, emanet bedenini kolayca harcıyor. Eee, sayılı zaman, çabuk geçiyor... Yani bisiklete binmek insanın yaşamına, bedenine hak ettiği önemi vermesi, en azından buna başlaması anlamına da geliyor. Bedenimizi bir ev, ömrümüzü de bu evde geçireceğimiz süre olarak düşünelim: Bu evin süreli kiracıları ruhumuz ve zihnimiz. Hepimiz mutluluğu aramıyor muyuz?

Hepimiz mutluluğu arayıp duruyoruz. Sanırım dar, pis, havasız bir ortamda mutlu olanımız yoktur. O halde ruhumuzu ve zihnimizi de böyle bir ortamda / bedende yaşatamayız. Kabımıza iyi bakmazsak özgür bir zihnimiz, huzurlu bir ruhumuz olmaz. Yani bisiklete binmek insanın mutlu olması, en azından mutluluğa yaklaşması anlamına da geliyor. İşte bizden sonrakilere miras bırakmamız gereken şey: Huzurlu bir ruhun ve özgür bir zihnin algıladığı Dünya.

Uzun lafın kısası, bisiklet bir ulaşım aracıdır ve çevrilen her pedalla daha güzel bir Dünya'ya doğru yol alınır.

Hamiş: Motorlu taşıtlarla ilgili rakamları internetteki çeşitli kaynaklardan aldım. Hikmet Uluğbay'ın Çevre Kirliliği II adlı yazısında konuyla ilgili kapsamlı bilgiler var. Örneğin, bu bilgilere göre "Londra ile Hong-Kong arasında boş denecek kadar çok az yolcu ile tek yönlü uçuş yapan bir Boing 747-400 ün ürettiği CO2 miktarı yaklaşık 100 otomobilin bir yıl boyunca üreteceği CO2 miktarına eşittir".

DÜZENİ PEDALLAMAK

2009-09-06T13:07:00.001+03:00

Dün, yani 5 Güzel Eylül 2009, hem çok korktuğum hem de çok keyiflendiğim bir gündü.

Keyifli bir evimiz var. Yaz kış, her sabah uyanır çayımızı demler ve balkonda kahvaltı ederiz. Dün de öyle yaptık ve hazırlanıp bisikletlerimize atladık. İstikametimiz zamları pedallamak üzere Kadıköy Meydanı’ydı.

Eğer birlikte bisiklet sürüyorsak, Banu önde ben arkada gideriz. Böylece daha uyumlu yol alabiliyoruz. Banu bana göre daha temkinli bir sürücüdür. Daha güvenli olacağını düşünürse yol hakkından vazgeçer ve kenara çekip bekler. Ben ondan daha tez canlı olduğum için bazen sabırsızlanırım, geçebilecekken geçmediğimizi düşünürüm. Dün, benim tez canlılığa teslim olduğum bir gündü.

Kadıköy’e ulaşmak için Bağdat Caddesi’ni tercih ettik. Göztepe’ye kadar, benim sabırsızlanıp kendi kendime homurdanmalarım dışında, sıkıntısız geldik. Göztepe ışıklara yaklaşırken yeşil ışığın süresinin dolmakta olduğunu fark ettim. Hâlâ geçecek zaman vardı. Banu’nun duracağını düşünmedim. Bu nedenle, hız kesmek yerine Banu’yla aramdaki mesafeyi kapayacak biçimde hızlandım. Fakat Banu risk almayıp durmayı tercih etti. Benim için iki seçenek vardı: Ya yaya geçidinin ortası gibi uygun olmayan bir yerde duracaktım ya da geçecektim. Geçmeyi tercih ettim. Bir yandan yavaşlayıp kenara yanaşıyordum ki, olan oldu! Sanki o lanet olasıca, üreticisinin de kullanıcısının da elleri kırılasıca bir kara mayınına basmışım gibi bisikletimin arkası havalandı! Bisikletim Cinatasıcirentay beni sırtından attı!

Bir an önce bisikletimin üstündeydim, bir an sonra baş aşağı bir halde bisikletimin bana ne demek istediğini düşünüyordum. Derken sol omzumun üstüne düştüm. Yumuşak bir düşüştü. Yine de sol dizimi yeterince koruyamadım ve asfalta çarptım. Düştüğüm hızla kalkıp Cinatasıcirentay’ı kaptığım gibi kenara çekildim. O kadar şaşkındım ki tek bir ses duymuyordum. Banu, bisikletimin arka tekerini havada görür görmez fırlayıp yanıma gelmiş korku dolu gözlerle bana bakıyor ve bir şeyler diyordu. Benim bütün yapabildiğim asfalta bakıp ne olduğunu anlamaya çalışmaktı. Anlayamadım.

Geçtiğim yolun üzerinde ne bir belediye çukuru ne de mühendislik harikası bisiklet kapanı mazgallardan vardı. Sadece masum bir rögar kapağı. O da bana zarar verebilecekmiş gibi görünmüyordu. Öyleyse bu nasıl olmuştu? Bildiğim kadarıyla dümdüz bir yolda, bu kadar düşük hızda, dışarıdan etki olmadan bir bisikletin arka tekerini böyle havalandırabilecek tek şey fazla sıkılmış ön frendir. Eğer Cinatasıcirentay bana “Hişş arkadaşım! Biraz sabırlı ol ama!” mesajı vermiyorsa, inler cinler tekerime çomak sokmadıysa, ben ön frene asılmış olmalıyım. Sorun şu ki, bunu yaptığımı anımsamıyorum.

İlk şaşkınlığımız ve korkumuz biraz hafifleyince tekrar bisikletlere atladık ve yolumuza devam ettik. Ettik ama aklımız hep o anda kaldı.

Kadıköy Meydanı’na vardığımızda TÜDEF ve bisikletliler, canavar koyun Orhan önderliğinde toplanmışlardı bile. Bize de Orhan baskılı giysilerden verdiler ve biz de zamları pedallamaya başladık: Kadıköy Meydanı’nda bisikletlerden bir çember oluşturduk. Basın açıklamaları yapıldı. Büyük sermayeler için açılan kriz önlem paketlerinin bize bir faydası olmadığı anlatıldı. Krizin etkilerini hafifletmek için zamlarla kurulan tezgâha dikkat çekildi. Ardından, krizi atlatmak için sakız almamızı önererek çocukların cebindeki 10 kuruşa göz dikenlere, çiçek almamızı önererek âşıkların romantizmini sömürmek isteyenlere, simit almamızı önererek insan emeğinin yağını çıkaranlara inat bisikletlerimize atlayıp Kadıköy’den Bostancı’ya kadar konvoy halinde pedal bastık.

Canavar koyun Orhan’la Ankara’ya devam edecekleri uğurladıktan sonra Aydan Çelik, yeni tanıştığımız Tuğba Hanım, Banu ve ben dönüş yolunda tatlı tatlı sohbet ettik. Söylemeden edemeyeceğim: Eskiden beri bisiklete binmeyi seven biriyim. Birkaç yıl önce Aydan’la tanıştıktan sonra bisiklet hakkında düşünmeye, bisiklet kültürüyle de ilgilenmeye başladım. Uzun lafın kısası, Aydan, bugün bisikletle kurduğum ilişkinin mimarlarındandır. Ve ilk defa dün onunla birlikte pedal çevirdim.

Dün, hem korktuğum hem keyif aldığım bir gündü. Sol omzumdaki ve dizimdeki hafif ağrı aldığım dersi pekiştiriyor.

Hamiş: Yapılan etkinlikle ve Aydan Çelik’in çizgileriyle hayat bulan Koyun Orhan’la ilgili bilgi için:

http://www.tegetgecmedi.org/

http://www.radikal.com.tr/Radikal.aspx?aType=RadikalEklerDetay&ArticleID=952313&Date=01.09..2009&CategoryID=42

Bisiklet Alerjisi

2009-07-02T21:11:00.002+03:00

Dün sevgili arkadaşımız Ezgi, yeni taşındığı evine yemeğe çağırdı bizi. (Off, Ezgi, o ne leziz yemekti öyle!) Oraya ilk gidişimiz değil... Taşınma gününden beri o apartmana girip çıkıyoruz. Dün akşam yaşadığımız sorun da ilk değildi tabii...

Önce üç hafta öncesine dönelim. Bisikletleri apartman girişindeki demirlere bağlamıştık. Boş bir köpek kulübesinin yanına... Biz kulübenin boş olduğunu sanıyorduk. Meğer oraya gelip giden bir sokak köpeği için hazırlanmış yuvaymış bu. Oradan ayrılırken, girişteki dairenin balkonundan bir adam seslendi ve bisikletleri oraya koymamamızı rica etti. Köpek strese giriyormuş. (Sonradan o köpeği birkaç kez gördüm. Hiç de bu tür küçük şeyleri dert edecek bir tipe benzemiyordu.)

Şimdi birkaç gün daha ilerleyelim. Yıldıray Ezgi'ye gitmişti. Ben de daha sonra oraya gittim. Bu kez Mucurteker'i kapı önüne bağlamak yerine apartmana soktum ve Ezgi'nin katına çıkardım. Bir baktım, Yıldıray'ın bisikleti yok. Meğer içeri almış. Meğer kapıcı gelmiş ve bisiklet koymanın yasak olduğunu söylemiş. Tamam, öyle olsun. Ben de bisileti eve soktum. Neyse ki ev henüz tam temizlenmemişti; bisikletleri rahatça içeri koyabilirdik. O akşam ayrılırken çarpraz dairedeki Meryem Hanım'la tanıştık. Ona sorduk bisiklet yasağını... "Olur mu öyle şey?!" dedi. "Benim daireme yakın bağlayın, kimse bir şey diyemez," dedi."

Gelelim dün akşama... Gittik, bisikletceğizlerimizi bir güzel birinci katın merdiven korkuluğuna bağladık. Hem de koridoru daraltmasın diye üst üste değil, önlü arkalı koyduk. İnsanların geçmesi için kalan boşluk bir metreden fazlaydı (Yaşasın 60'ların geniş apartmanları). Gelin görün ki, yemeğimizin en güzel anında kapı çaldı. Kapıya giden Ezgi, dönmek bilmedi. Meğer gelen yine şu ünlü kapıcıymış. Efendim, neymiş, yönetici şikayet etmişmiş, o bisikletler oradan kalkacakmış. (Bu arada Ezgi'nin ev arkadaşı daha önce erkek bir yöneticiyle konuşmuş; adam bisikletlerin sorun olmadığını söylemiş. İşler iyice arapsaçı anlayacağınız!). Her neyse, Ezgi de adamdan yöneticinin telefonunu istedi ve kadınla konuşmaya başladı. İşte konuşma:

Ezgi: Bisiklet sorun oluyor demişsiniz?..
Yönetici: Yasak efen'im.
E: Neden yasak?
Y: Yasak işte!
E: Peki kime ne zararı var? Kim yasakladı?
Y: Apartman kurulu yasakladı.
E: Yasak kaldırılamaz mı?
Y: Bu kural değiştirilemez! (Apartman anayasası mübarek!)
E: Ama bakın herkes trafikten şikayet eiyor. Bisiklet iyi, güzel, çevreci...
Y: Doğru, siz de haklısınız... (Dönmeye başladığı anlar)
E: Ee öyleyse?..
Y: Bizim çocukların da vardı, kaldırttılar. (Geçmişte yatan öfkenin ve intikamın kaynağı)
E: Ee bakın siz de kabul ettiniz işte.
Y: Olmaz. Yasak. Hem sizin iyiliğiniz için. Çalınır mazallah! (Vicdaaaan!!!)
E: Çalınırsa bizim sorunumuz, size ne?
Y: Zaten puset de yasak. (Anlamsız ve aptalca bir açıklama daha.)

Bu konuşma hiç bir yere varmadan öylece kaldı ve biz de daha sonra apartman bahçesindeki kimi gakgukları duyarak sonunda bisikletlerimizi içeri almak zorunda kaldık. Sonuçta bizim yüzümüzden Ezgi'nin başı ağrısın istemedik.

uzun lafın kısassı, kimi insanlar var ki, gerçekten aptalca bir faşizm gösteriyorlar. Haydi bisiketi bırakın, bebek arbasına bile izin vermeyen bu insanların mantık sistemin ayrıntılarını gerçekten çok merak ediyorum. Bu bir tür bisiklet alerjisi mi acaba?

CRITICAL MASS HAZİRAN'09

2009-06-28T13:37:00.002+03:00

Dün, haziranın son cumartesi günü olduğu için, topluca bisiklete binme günümüzdü. “Siz de kimsiziniz?” diye soracak olursanız: Bizler bisikletlileriz. Bir nedenle ve bir biçimde bisikleti yaşamında var eden insanlarız. Kimimiz için bisiklet bir ulaşım aracı, kimimiz için eğlence…

Artık alışkanlık haline getirdiğimiz üzere, dün de Göztepe parkının Bağdat Caddesi girişinde buluştuk. Önceki buluşmada Banu ve ben birbirimizden başka kimseyi tanımıyorduk. Bu sefer birkaç arkadaşımız da katıldı.

Derken yola çıktık… Dünyamızın lehine minik de olsa bir fark yaratabileceğine inanan özgür insanlar, özgür iradeleriyle bir araya geldi ve uyum içinde bisiklet sürdü. Koca bir balık sürüsü gibi…

Elbette, etkinlik başından sonuna kadar şiirsel bir kusursuzluk içinde gerçekleşmedi. Bazı arkadaşlarımız bir taksiciyle atıştı. Bu mesele gerektiğinden fazla büyüdü. Bence sinirlenen o taksiciyi siniriyle baş başa bırakıp yolumuza devam etseydik, ona laf yetiştirmeseydik bu tatsızlık kayıtlara geçmezdi.

Bu olay gösterdi ki, bisikletlilerin çoğu taksicilerin, dolmuşçuların ve minibüsçülerin sorun çıkarma potansiyelinin farkında. Topluluğun arka kısmında çıkan bu olayı duyan bisikletlilerin “Taksici, değil mi?” diye sormasından belli. Doğrusu bu soruyu sormakta haklılar. Trafikte bisikletliyken, yayayken ya da motorlu bir taşıt kullanırken ben de en çok sorunu onlarla yaşıyorum. Ama şunu da biliyorum: Bu insanlar ekmeklerini trafikte sıcak, soğuk, gece, gündüz demeden direksiyon sallayarak, yolcu kovalayarak kazanmaya çalışıyorlar. Saatlerce direksiyon salladıktan sonra kazandıkları paranın yeterliliği ya da bu meslek grubundaki insanların sağlık ve güvenlik seçenekleri bir yana; İstanbul trafiğinde bu işi yapmak bile insanın dayanma gücünü zorlar. Bu olumsuzlukların taksicilere, minibüsçülere ve dolmuşçulara trafikte sorumsuzca davranma hakkı vermediğini biliyorum. Ama onların durumunu biraz anlamak tartışmaları uzatmamaya da yeter diye düşünüyorum.

Dünkü etkinlikte beni kişisel olarak rahatsız eden bir durum daha var. Aslında bu bir durum değil, ifade sorunu. Topluca bisiklet sürerken bazen biraz fazla rahat davranıp trafiği tamamen kapatıyoruz. Ne yalan söyleyeyim, bu benim çok hoşuma gidiyor. Fakat etkinliğin amacı bisikletlilerin de trafikte var olduğunu göstermek, bisikletlileri hissettirmek. Bu da trafik kurallarına uymayı ve çatışma yaratmadan, motorlu taşıt trafiğiyle uyum içinde yol almayı gerektiriyor. Amacı biraz unutup da yola fazla yayıldığımız zaman birbirimizi uyararak durumu toparlamaya çalışıyoruz. Dünkü etkinlikteyse Bisikletliler Derneği’nden arkadaşlar vardı ve onlar bu düzeni (uyumu) sağlamak için çaba harcadılar. Bunun gerekli olduğunu kabul etmek zorundayım. Fakat siyah giysili ve Scott bisikletli bir amca vardı ki, ona pek tahammül edemedim. Bu amcanın kötü niyetli olmadığını biliyorum, ama yine de ortaya atılıp bir çavuş edasıyla höt-zöt etmesi hiç hoşuma gitmedi. Bence etkinliğin ruhuna aykırı bir tavırdı bu. Duymazdan geldik oldubitti ama yine de rahatsızlığımı dile getirmek istedim.

Unutmadan, dünkü etkinlik sırasında otomobil kullanan bir maymuna rastladığımızı da söyleyeyim. Bisikletlilerin yolu yavaşlatmasından rahatsızlık duyan bu lüks spor arabalı maymun herkesin canını tehlikeye atacak biçimde gaza yüklenerek ve arabasına “kıç attırarak” tepkisini dile getirmeye çalıştı. Bu davranışıyla evrimini tamamlama sürecinde penis boyuna bir katkısı oldu mu, bilmiyorum, ama biz arkasından kendisine güldük.

Dün iki saatten fazla bisiklet sürüldü. Topluluktan ayrılıp evimize döndüğümüzde farkına vardığımız yorgunluğun bile karpuz şekeri gibi bir tadı vardı.

Eğer bisikletiniz varsa temmuzun son cumartesi günü saat 17.00’de siz de Göztepe parkının Bağdat Caddesi girişine gelin. Birlikte bisiklet sürelim. Koca bir balık sürüsü gibi…

Hamiş: Patenli ve kaykaylı arkadaşlar da etkinliğe katılıyorlar. Üstelik dün şahane bir tırtıl yaptılar.

BİSİKLETE BİNMEYİ ÖĞRENMEK

2009-06-25T17:22:00.001+03:00

Son zamanlarda birkaç dostum lafı buradan açtı, ben de bu konuda biraz düşünmek için bahane sahibi oldum.

Konuyu açan dostlar bisiklete heves eden ama nedense hevesini gerçekleştirmeyen kişilerdi çoğunlukla. Her seferinde giriş cümlesi “ne güzel yahu, bisikletle geziyorsunuz. Ben daha binmeyi bile bilmiyorum,” oldu. Aslında bir giriş cümlesi daha var: “Ben de bisikletle gezmek istiyorum ama binmeyi bilmiyorum.”

Beni tanıyanlar konuşmayı ne çok sevdiğimi bilirler. Hatta bazen konuşmaya harcadığım güç yüzünden hakkında konuştuğum işleri gerçekleştirmeye takatim kalmaz. Dolayısıyla, bu cümlelerle açılan kapıların hepsinden girdiğimi tahmin etmek zor olmasa gerek.

Her seferinde kendimi şunu söylerken yakaladım: “Bisiklete binmek öğrenilen bir şey değildir. Bir an önce bisikletin üstünde dengede duramıyorsundur, bir an sonra durmaya başlarsın. Bir iki tökezleyip yalpaladıktan sonra, dengeni bulman olsa olsa on beş dakika sürer. Bisiklet sürmeyi öğrenmekse başka meseledir.”

Sanırım yedi yaşındaydım. Bizim apartmanda oturan bir Arif Abi vardı. Bizden birkaç yaş büyük bu Arif Abi’ye babası hac dönüşü bir bisiklet getirmişti. Benim o zamanki boyum için oldukça yüksek, vişne rengi, üç vitesli (yani bizim için oldukça alengirli) bir şehir bisikletiydi bu. Benim bir bisikletim yoktu (babam henüz o hurdacıyla karşılaşmamış ve benim sarı afeti alıp getirmemişti) ve zaten bisiklete binemiyordum. Her nasıl olduysa Arif Abi bana bisiklete binmeyi öğretmeye karar verdi. Selesine oturmaya boyumun yetmediği o kocaman bisiklet bindiğim ilk bisiklet oldu.

Çok iyi anımsıyorum: Bizim apartmanın arka bahçesindeydik. Arif Abi bisikletin arkasından tutuyor, ben de dengede durmaya çalışıyordum. O ne zaman bisikleti bıraktı, ben ne zaman kendi başıma iki teker üstünde durmaya başladım, bilmiyorum. Kendi kendine oldu. O kadar doğal…

Derken benim sarı afet geldi. Ben o zamana kadar arkadaşların bisikletlerine binerek (“bi tur versene”, “ben biniyorum şimdi”, “ya oğlum sen hep biniyosun zaten, bi tur bincem sadece”, “al, ama aşşadan dön gel hemen”) kendimi geliştirmiştim. Bisikletim olunca çok hızlı ilerledim. Artık bisiklete binebildiğime göre, bisikletle neler yapılabileceğini görmem gerekiyordu. Ne kadar hızlı gidebilirim, ne kadar yüksekten atlayabilirim, bir tümsekten havalanıp ne kadar uzağa konabilirim, bisikletle kaydıraktan kayabilir miyim, bisiklete en fazla kaç kişi binebiliriz, en uzak nereye gidebilirim… Gözümüzü karartıp yapıyorduk bunları. İlk seferde biraz korkuyorduk ama bir kere yaparım dedikten sonra vazgeçip mahallelinin diline düşmekten korkuyorduk. Cesaretimizi toplayıp bir kere yapınca da tekrar yapmak çok kolay oluyordu. Mahallenin tüm bisikletlileri toplanıp oyuncu balık sürüleri gibi sokaklarda geziyorduk. Yol tek yönmüş biz tersten girmişiz, arabalar hızlı geliyormuş hiç dert etmiyorduk. Yalnızca bisiklete biniyorduk. Yaptıklarımız yapacaklarımızın garantisiydi ve kendimizi usta birer sürücü olarak görüyorduk.

Meğer hep kelle koltukta dolanıp durmuşuz. Ne çok tehlikeyi göze almışız. Örümcek hislerimizi duymazdan gelmek için ne çok çaba harcamışız.

Ne çok keyif almışız.

Doğru, keyifliydi ve biz “bisiklet sürmeyi bildiğimizi” sanıyorduk. Oysa yaptığımız sadece bisiklete binmekti. Biraz daha büyüdüğümde de durum çok değişmedi. Şahane bir yarış bisikletim vardı. Hıza doymayan bir bisikletti. Onun üstünde dolmuşlarla yarıştığım günlerde artık 17-18 yaşımdaydım. Şimdi düşündüğümde bugün kızdığım şoförlerden çok da farklı olmadığımı görüyorum. Trafiğin içine dalıp kıvrak manevralarla su gibi akarak gidişim gözümün önünde. Üstelik kafamda kask bile yok! Ne cesaret!

Bisiklet sürmeyi öğrenmekle ilgili görüşümü oluşturan deneyimler bunlar işte. Bisiklete binmeye başlamak kolay iş, on beş dakika sürer en fazla. İnsan biraz yalpalar, sağa sola yıkılır ve iki tekerli o muhteşem araç üstünde durmaya başlayıverir. Bisiklet sürmeyi öğrenmekse başka mesele…

BİSİKLETLİ HAYAT DERSİ

2009-06-18T11:32:00.001+03:00

Birkaç gün önce, pazar akşamı Banu’yla eve dönerken başımızdan bir olay geçti. Olumsuz başlayan bu olay, bana göre olumlu bir sona sahip. Bunu iki anlamda söylüyorum: Hem olayın sonu olumlu, hem de bu olayın bana bir ders vermiş olması olumlu. Yazmak için bu kadar beklememin nedeniyse olanları sindirmek istemem (Bu son cümleyle günlerdir azıcık zaman ayırıp iki satır yazmayışımı erdemli bir neden göstererek makulleştirmeye çalışıyorum. Gerçi siz yemezsiniz bunları ama olsun…).

Olay şöyle gelişti: Pazar akşamı Banu’yla eve dönüyorduk. Genelde sahil yolunu kullanırız. O akşam da öyle yaptık. Bizim sokağa döneceğimiz sapaktaki trafik ışıklarına varınca bir de baktık ki yolumuz kapalı. Sahil yolu boyunca bebek arabalarının ya da tekerlekli iskemlelerin kaldırıma kolay çıkmasını sağlamak için yapılmış rampalar vardır. İşte o rampalar motorlu araç sürücülerinin pek umurunda olmaz ve rampanın çıkışını kapayacak şekilde park etmekten çekinmezler. Biz bisikletliler de kullanırız o rampaları. Haliyle, arabaların birbirinin bagajına girecek kadar sıkışık düzende park edilmesi ve bu rampaları kapaması bizim de canımızı sıkar. O akşam, bizim hep kullandığımız ışıklardaki rampa bir otomobil tarafından hunharca kapatılmıştı. Sanki kader ağlarını bir önceki yazımın haklılığını övecek biçimde örmüştü. Hiç zaman kaybetmeden böyle durumlar için önceden hazırlanmış saldırı planımı gözden geçirdim: Yolumuzu kapayan düşman aracı açık renkti. Yerler de çamurlu olmadığına göre, bisikletimi kaportasında dolaştırarak tekerlek izi bırakmam çok dikkat çekici olmayabilirdi. Ben bunları düşünürken Banu silecekleri kaldırmıştı bile. Ben ikinci aşamaya geçtim ve aracın sağ aynasını dışa doğru açtım. Aynayı kapamak, sürücünün kendisinin de yapacağı normal sayılabilecek davranışlardan olduğu için, ters tarafa doğru açmak daha etkili oluyor. Fakat sol ayna yeterli değil. Çünkü şoför kolayca camını indirip düzeltebiliyor. Sağ ayna daha güçlü bir silah. İki aynayı da dışa doğru kıvırıverdim. Ardından hızla aracın arkasına dolandım. Ne yazık ki arkada silecek yoktu. Arka silecekler de bu tip karşı saldırılarda en önemli silahlardan biri. Çünkü ön silecekler hızla fark edilip düzeltilirken arka silecekler çok daha geç fark ediliyor. Bu da aracın şoförü için çok daha rahatsız edici oluyor. Bir ninja zarifliğiyle saldırımızı tamamladık ve bize yeşil yanmasını beklemeye başladık.

Bazen kader ağlarını örerken fazladan bir iki şaşırtıcı düğüm atar. Meğer bu sefer böyle bir ağa denk gelmişim. Koşarak bize doğru gelen genç adamı fark ettiğimde bize yeşil ışığın yanmasına çok vardı.

Spor kıyafetler içindeki genç ve terli adam aracın yanına geldi ve sileceklerini düzeltirken bunu neden yaptığımızı sordu. Rampayı işaret ederek yolu kapamış olduğunu kendisine anımsattım. Genç adam, arabasını bu şekilde park etmesinin bizim geçişimize pek de engel olmadığını söyledi. Sesi, vurguları ve konuşma hızı sinirini ele veriyordu. Elbette ben onu fark eder etmez kavgaya hazırlanmıştım. Yine de sakinliğimi koruyarak, hemen önümüzdeki çimenlikte yaralı biri olsa onu sedyeyle ambulansa koymanın nasıl mümkün olacağını sordum. Konuya uzun yoldan gelmeye dönük bir stratejiydi bu. Onu daha da sinirlendirdi ve kendisinin yanlış bir şey yapmadığını söyleyerek aracının kapısını açtı. O aracına binerken ben de yaptığının motorlu araç terörüne katkı olduğunu bağırdım. Şoför koltuğuna oturur oturmaz aynaları fark etti. Hışımla aracından indi ve aynaları bu hale bizim getirmediğimizi umduğunu söyledi. İnkâr edecek değildim. Aynasını düzelttikten sonra gelip tam karşımda durdu. Anında beden dilimiz değişti. Kızışmış dişileri tavlamak için birbirine tos vurmaya hazırlanan tekeler gibi kabardık, bedenlerimiz yay gibi gerilip kıvrıldı ve alınlarımızı olabildiğince yaklaştırıp bağırarak tartışmaya başladık. Genç adamın savunması İstanbul’da düzenin sağlanmasının mümkün olmadığı, böyle hafta sonlarında sahil yolunda herkesin bu şekilde araç park ettiği, buna belediyenin hatta polisin bile engel olamadığı, bunu düzeltmenin yolunun seçimlerde bu durumu düzeltebilecek bir adaya oy vermek olduğu görüşleri üstüne kuruluydu. Alnımı milim geri çekmeden tüm bu savlarını çürüttüm. Ona belediyenin ya da polisin böyle işler için kılını bile kıpırdatmadığını, ayrıca herkesin aracını onun gibi park etmesini normal karşılamamın normal olmayacağını anlattım ve hiç tekerlekli iskemleyle dolaşmak zorunda kalıp kalmadığını sordum. Hedefime adım adım yaklaşıyordum. Tekerlekli iskemleyle değil ama koltuk değneğiyle dolaşmak zorunda kaldığını ve o dönemde kimsenin kendisine benim şu anda ondan göstermesini istediğim saygıyı göstermediğini söyledi. Ben de amacımın ona da saygı duyulmasını sağlamak olduğunu söyledim. Hiç boşluk bırakmadan sordum: Şu anda sahile ulaşmak isteyen tekerlekli iskemledeki bir kişi bu ışıkları kullanırsa yoluna nasıl devam edecekti? Beden dilimiz bir kez daha değişti. Alınlarımızın arası açıldı, duruşumuz gevşedi. Genç adam aslında haklı olduğumu, tepkimi takdir ettiğini, kendisinin de eskiden bu konularda hassas olduğunu ancak artık mücadele etmekten vazgeçtiğini anlattı. Ona vazgeçmemesi gerektiğini söyledim ve en güçlü silahımı kullandım: Hatalı park edilmiş bir araç yüzünden ağır hasta babamı nasıl da ambulansa koyamadığımı anlattım. Buradan sonrasını tahmin etmek zor değil. Konuşmamız tokalaşarak bitti. Elbette adlarımızı söyleyip telefon numaralarını alıp verecek kadar ileri gitmedik.

Tartışma sırasında trafik ışıkları kaç kez değişti, bilmiyorum. Çok da önemli değildi. Biz tepkimizi göstermiştik. Üstelik karşımıza sinirlense de anlayışını koruyan ve algısını açık tutan, adil düşünmekten vazgeçmeyen bir kişi çıkmıştı. Tepkimiz yerini bulmuştu. Kendimizi çok iyi hissediyorduk.

Olayın üstünden biraz zaman geçince, son yazımı düşündüm. O yazıda nasıl da öfkeme kapıldığımı, “İstanbullu şoförler” diyerek tüm şoförlere hesapsız salvolarla saldırdığımı fark ettim. Bisikletlilerin yanından geçerken onların güvenliğini sağlamak için kibarca kornasına dokunarak uyarıda bulunan (bunu özellikle kadın şoförler yapıyor) ya da yokuş çıkarken peşimizden sabırla gelip korna ya da motor sesiyle bizi taciz etmeyen, sıkıştırmayan şoförler olduğunu nasıl unutabilirdim!

Kısacası, bir önceki yazımda söz meclisten dışarı…

Bisiklete binmek neden güzeldir?

2009-06-15T16:01:00.004+03:00

1. Bisiklete binmek özgürlüktür.

2. Bisiklet pratiktir. Trafik tıkalıyken, araçların yanından akıp gitmek insanın içinin yağlarını eritir.

3. Bisiklet, bir süre sonra gönül bağı kuracağınız ve asla ayrılmak istemeyeceğiniz bir yol arkadaşıdır.

4. Bisiklete binmek insanın çevresini bambaşka algılamasını sağlar.

5. Sıcak havalarda bisiklete binmek, sanılanın aksine, serinleticidir. Özellikle yokuş aşağı inerken! J

6. Bisiklet çevreye zarar vermeyen, atmosferi kirletmeyen, oraya buraya yağ akıtmayan doğa dostu bir ulaşım aracıdır.

7. Bisiklete binmek vücuda iyi gelir. Bisiklet kalbi, akciğerleri, kasları çalıştırır. Terle toksinlerin atılmasını sağlar. Elma yanaklı olursunuz.

8. Bisiklete binmek sağlıklıdır. Motorlu taşıt sürücüleri koltuklarında patates gibi otururken, bisikletliler bisikletleriyle ortaklaşa hareket eder.

9. Bisiklete binmek güzeldir; çünkü korkunç motor sesleri çıkarmaz. “Hay patla e mi!!!” dedirtmez. Tersine ruble sesleriyle ruhunuzu okşar.

10. Bisiklete binmek güzeldir; çünkü her yaştan insan bisiklete binebilir.

BİSİKLET KULLANMAK TEHLİKELİ MİDİR?

2009-06-12T16:14:00.005+03:00

Önceki yazımda bisikletin maceraya, keşfetmeye çağıran hınzır yanını anınca, bu soru kafama takıldı. Daha doğrusu, bu sorunun sorulabileceğini fark ettim. Özellikle İstanbul gibi bir kentte yaşıyorsanız, bu önemli bir soru.

Demek ki, soruyu iki ayrı konu olarak ele almak gerekiyor: Birincisi, doğrudan bisiklete binmenin tehlikeli olup olmadığı; ikincisi, İstanbul gibi bir kentte bisiklete binmenin tehlikeli olup olmadığı.

Bisiklete binmek, her eylem gibi bazı tehlikeler barındırır. Yani, evet, bisiklete binmek biraz da tehlikelidir. Tıpkı otomobil kullanmak, ağzında çubuk şeker varken yürümek, sebze doğramak, cep telefonuyla konuşmak gibi… Bu tehlikeler bazı kurallara uyarak, dikkati elden bırakmayarak en az düzeyde tutulabilirler.

Her ulaşım aracında olduğu gibi, aşırı hız bisiklet için de tehlikelidir. Kurallara uymadan trafikte bisiklet kullanmak, yine her ulaşım aracı için olduğu gibi, bisiklet için de tehlikeli ve yasaktır. Bisiklet yolu olmayan yerlerde (bu şartlarda Türkiye’nin hemen her yerinde) bisiklet sağ şeritte gitmelidir; aksi davranış tehlikelidir. Eğer bisikletli yayalarla yan yana gidiyorsa hızını iyi ayarlamalıdır. Zira bisikletin durma mesafesi pek de kısa değildir. Ayrıca her yayadan çevik olmasını beklemek de haksızlık olur.

Bir de işin püf noktaları var. Örneğin, bisikletle yoğun bir caddede motorlu araçlarla birlikte gidiyorsunuz diyelim. Böyle caddelerde çoğunlukla yolun sağına park etmiş araçlar vardır. Siz de, bisikletli olduğunuz için sağdan gitmek zorundasınız. Demek ki, her an bir şoför ya da yolcu aracın sol kapısını, yani sizin tarafınızdaki kapısını açabilir. İşte en sık rastlanan ve hem şoförün hem bisikletlinin dikkatsizliğinden kaynaklanan bir kaza nedeni. Şoförün aynasından bakıp iyice emin olmadan kapısını açmaması ve yolcusuna açtırmaması; bisikletlinin de sağında duran araçların yanından güvenli bir uzaklığı koruyarak geçmesi gerekir.

Bisikletlinin çoğunlukla olduğundan yavaş algılanması da tehlike yaratabiliyor. Burada ilginç olan, bazı örneklerde bisikletlinin kendisinin de kendi hızını tam olarak algılayamıyor olması. Bu nedenle, trafikte bisikletliler için sol tarafları ciddi bir tehlike oluşturuyor. Sağa yanaşmak ya da dönmek isteyen şoförler bisikletin hızını ciddiye almadıkları için (gerçi bu Banu’yla başımıza çok yavaşken de geliyor) ve bisikletli de kendini kaptırmış olduğu için kaza oluveriyor. Burada asıl zarar görecek kişinin bisikletli olduğu açık. Hele bir de kask takmamışsa. Kask, bisiklet kazalarındaki en önemli kurtarıcı önlemlerden biridir. Bundan haberi olmayan bisiklet sürücüleri bir yana, kask takmayı kendine yediremeyenler var. Cesaretin sınır çizgisi çok belirsiz olabilir, dikkat!

İkinci konumuz daha karmaşık. İstanbul gibi kentlerde ama özellikle İstanbul’da bisiklete binmek, kentin trafiğini tanıyan bir bisikletli için pek de sorun olmaz. Ne kadar karmaşık görünürse görünsün, İstanbul trafiğinin de kendine göre (sözcüğün gerçek anlamıyla kendine göre) bir mantığı vardır. Ama İstanbul’a yabancıysanız durum değişir. Çünkü İstanbullu olmayan bir bisiklet sürücüsü minibüslerin, dolmuşların ve taksilerin yolcu kapmak için en soldan en sağa nasıl da atmaca gibi atılacaklarını bilemez. İstanbullu olmayan bir bisikletli, İstanbullu şoförlerin çoğu için yolu aynadan kontrol etmenin ve döneceği yöne sinyal vermenin paralı olduğunu da bilemez. Sonra, İstanbullu şoför için aracını tam ulaşmak istediği noktaya park etmenin, hem de gerekirse ikinci sırayı yaparak ya da kaldırıma çıkarak illa da tam oraya park etmenin nasıl milli bir onur, haysiyet, şeref, namus, ar meselesi olduğunu ve İstanbullu bisikletlinin de yayanın da buna katlanmak zorunda olduğunu, bir yabancı bilemez. İstanbullu şoförün, ister kadın ister erkek olsun, iktidar sorununu trafik ışığı daha yeşile dönerken patiyle kalkarak ya da diğer araçların arasında slalom yaparak ya da hızını azıcık kesen bisikletli bisikletsiz her türlü canlıya kornalı terör yaşatarak direksiyon başında halletmeye çalıştığını; bisikletlinin ya da yayanın bu terörden korkmasının İstanbullu şoföre yatakta elde edemediği derin orgazmı direksiyon başında yaşattığını, bir yabancı bilemez. Ama İstanbullu bir bisiklet sürücüsü bunları bilir.

Hatta bisikleti İstanbul içinde ulaşım aracı olarak kullanan bir bisikletli olarak, ben yayaları ve İstanbul Büyük Şehir Belediyesi’ni motorlu araçlardan daha tehlikeli buluyorum. Yayaları tehlikeli bulmam son derece anlaşılır bir nedene dayanıyor: yayaların olduğu yerde manevra kabiliyeti tüm ulaşım araçlarına göre daha yüksek. Dolayısıyla, yayalar canları istediği an durabiliyor, ansızın yön değiştirebiliyor, bir yeri ya da şeyi işaret etmek için kollarından birini olabildiğince açıp savurarak olduğu yerde dönebiliyorlar. Hatta bir seferinde, Banu’yla Feneryolu’nda giderken, otobüs bekleyen bir yayanın bilinmeyen bir nedenle asfalta indiğini, birinci şeride kadar yürüyüp bir süre durduğunu ve neden sonra, ansızın “geri geri” yürüyerek durağa döndüğünü gördük.

Belediyelere gelince… Belediyeler tehlikeliler çünkü kullandıkları mühendislik harikası mazgalların en önemli özelliği mazgal çubuklarının birbirine çapraz olarak değil, yan yana dizilmesi. Üstelik öyle ince hesaplar yapılmış ki, bu mazgallar ancak çubukları yola dik gelecek biçimde yerleştirilebiliyor ve neredeyse her tür bisikletin tekerini içine alabiliyor. Takla atmayana aşk olsun! Biz bu mazgallara “bisiklet kapanı” diyoruz. Daha sayacak çok şey var ama bu yazı yeterince uzadı ve belediyelerin baştan savma işleriyle yayaları, motorlu taşıtları, bisikletlileri ve hatta bitki ve hayvanları ne zor durumlarda bıraktığını herkes biraz biliyor. Yine de, bir bisikletli olarak, belediyeleri bisiklet yolu yapmamakla suçlamadan edemeyeceğim.

Sanırım büyük kentlerin çoğunda benzer sorunlar yaşanıyordur.

Son olarak, bisikletlileri her tür güvenlik önlemini alan, etraflarına saygılı, ne kendisi ne başkası için risk yaratmayan birer sütten çıkma ak kaşık olarak görmediğimi söylemeliyim. Ama bu ayrı bir konu olarak ele alınmalı.

Hamiş 1: Yazıyı sonuna kadar okuyanlar belediye kısmına gelince birden hızımın kesildiğini fark edeceklerdir. Siz yabancı değilsiniz, itiraf etmeliyim ki, o bölüme geldiğim sırada tatsız bir telefon görüşmesi yaptım ve dikkatim dağıldı. Yoksa yazının uzaması falan umurumda değil…

Hamiş 2: Kurallar, uyarılar ve püf noktalarında hata yapmışsam, önemli bir konuyu eksik bırakmışsam lütfen uyarın.

BİSİKLETİN BÜYÜSÜ

2009-06-11T15:47:00.003+03:00

Geçenlerde bir arkadaşımla sohbet ederken, konu döndü dolaştı ve elbette bisikletten açıldı. Son zamanlarda en sevdiğim konu… Arkadaşım, oğluna bisiklet almak istiyormuş. Fikrimi sordu. Ben de, karşılık olarak, oğluna bisikleti hangi amaç için alacağını sordum. Meğer arkadaşım oğluna bisikleti bahçede binsin diye alacakmış. “Sen bu niyetle de olsa bisiklet al oğluna da,” dedim, “bir kere bisiklete binmeye başladıktan sonra onu bahçede nasıl tutacaksın, onu anlamadım?”

“Durmaz, değil mi?” dedi. “Durmaz,” dedim. Kim olsa durmaz. Bisikletin büyüsü sanırım burada saklı.

Şöyle anlatayım: bir otomobilin içindesiniz, tatile gidiyorsunuz. Ya da bırakın tatili, markete gidiyorsunuz, diyelim. Geçtiğiniz yerlerin farkına varıyor musunuz? Asfalttan ve diğer motorlu taşıtlardan, trafikten fırsat bulup etrafınıza bakabiliyor musunuz? Diyelim ki baktınız, otomobilin içinde o hızla giderken ne görüyorsunuz? Gördüğünüzü algılayabiliyor musunuz?

Şimdi de aynı yolu bisikletle gittiğinizi düşünün. Etrafınıza bakarak, mekânları ve o mekânlarda yaşayan canlıları içinize sindirerek gittiğinizi düşünün. Çok farklı olmaz mı?

Bisikletin büyüsü bu işte: keşfetme duygusu. Hele ki birazcık meraklıysanız, bisiklet sizi sürekli gezmeye çağıracaktır. Kim dayanabilir?

Bir nostalji de benden...

2009-06-10T16:37:00.009+03:00

Yıldıray'ın çocukluk anıları benim de hevesimi kabarttı. Neyim eksik, ben de anlatacağım.

Benim de ilk bisikletim, pek çok çocuğunki gibi üç tekerlekliydi. Üstelik turuncu mu turuncu bir selesi vardı. Galiba en sevdiğim yeri de o seleydi. (Turuncu sevgimin kökeni bu mu acaba?) Bu bisikletin özel yanı, bunu bana abimin almış olmasıydı. Ben beş yaşındaydım; o da on... Harçlıklarını biriktirmiş ve Yeni Levent'teki Ordu Pazarı'na gidip almıştı bisikletimi. Ama nedendir bilmem, o bisikletle dışarı hiç çıkmadım. Kocaman bir salonumuz ve balkonumuz vardı. Oraları turlardım. Dışarı çıkmama mı izin verilmiyordu, yoksa ben mi korkuyordum çıkmaya? Anımsamıyorum.

Sonradan, ailede elden ele geçen Kırmızı Bisiklet'e binme sırası bana geldi. Bildiğim kadarıyla bu iki tekerli, büyük kuzenim Hakan Abi'nindi. Ondan başka kuzenlere, sonrada abime geçen bisikletin son arkadaşı olma görevi, kuzenlerin en küçüğü olan bana düştü. Abim burada da devreye girdi ve iki tekerlek üzerinde düşmeden nasıl gideceğimi, dengemi nasıl kuracağımı, düşecek gibi olursam gidonu nasıl kıracağımı öğretti. Öğrendim de...

Sonra Koşuyolu'na taşındık. Kırmızı Bisiklet'e orada epey bindim. Her nasılsa freni patlamıştı. O haliyle deliler gibi biner, basketbol oynayanların arasında gezinir, çarpmadan az önce de bas bas bağırarak onları uyarırdım. Ne yalan söyleyeyim, birkaç kişiyi de düşürdüm. Kırmızı Bisiklet çok eskimişti. Babamın fabrikasına gitti; bir daha da dönmedi.

Biz yine taşındık. Arkadaşlarım Başak ve Burak'la birlikte çılgınlar gibi bisiklete binerken, bu kez altımda üç vitesli bir Beldesan vardı. İlk (ve son) bisiklet yaramı o yıllarda aldım. Sol dirseğimin iç tarafına giren taflan dalları epey derin kesiğe neden oldu. Upuzun izi hâlâ duruyor.

Üniversite yıllarımda bir Peugeot dağ bisikletim oldu. Bostancı-Fenerbahçe arasında, sabahın çok erken saatlerinin tadını bu bordo bisikletle çıkardım.

Sonra babam beni bırakıp gidince, ben de bisikletimi bıraktım. Yıllarca bisiklete binmedim. Ta ki Mucurteker'le tanışana kadar. Dükkanın gerisinde sanki beni bekler gibiydi. Üstelik markası, babamın bana yıllarca övüp durduğu Ralleigh'di. Tam da onun bana yakıştırdığı tipte bir şehir bisikleti... Babamın başka bir boyuttan bana yolladığı bu tılsımlı bisiklet, sanırım bugüne kadarki tekerlekli dostlarımın en özeli oldu.

Sarı Afet

2009-06-09T19:32:00.005+03:00

Üçtekerli bir bisikletim vardı, anımsıyorum. Bir de, bir tür pedal düzeneğine sahip bir yarış arabam olmuştu. Bu ikisiyle de çok gezdim. O yaşta ne kadar gezilirse o kadar gezdim, daha doğrusu. İki tekerlisinden ilk bisikletime bindiğimde sekiz yaşıma gelmiştim.

Yumurta sarısı bir afetti. Babam hurdacıdan almıştı. Eve getirdiğinde selesi yoktu. Lastikleri patlaktı. Akor tellerinden bazıları yamuk yumuktu. Hatta tellerde eksik vardı. Babam bisikleti onardı. Pololarınkine benzer plastik bir sele taktı. Yamuk akorları düzeltti. Eksik teller için yapacak bir şey yoktu, akor ayarı olduğu kadar yapıldı. Patlak lastikler yamandı, dış lastiklerdeki minik yarılmalar iç lastiğin meme yapmasına neden olmasın diye desteklendi. Bu sarı afet, mahallede kısaca “kontra” dediğimiz türdendi. Hani şu pedalları geriye doğru çeviremediğin, çevirirsen fren yapan bisikletlerden. Ön fren yoktu. Gidonun plastik tutamaklarının yeşil olduğunu anımsıyorum.

Mahallenin (o zaman yaşadığımız sokağa mahalle derdik) futbol takımında geride oynuyordum. Kukalı, kukasız her tür saklambaç oyununda iyi saklanıyordum. Yakartopta fena değildim. Her ağaca tırmanabilirdim. Meyveye dalmak söz konusu olduğunda tırmanmakta, toplamakta ve yemekte hızlıydım. Bu sarı bisiklet sayesinde artık bizim çocukların bisiklet gezilerine ve yarışlarına da katılabilecektim.

Katıldım da. Bisikletle pati çekerek kalkma, hızlanıp fren yaparak en uzun kaydırma, bisikleti kaydırağa çıkarıp tepesinden kayma ve hız yarışları… Bisikletim beni hiç yarı yolda bırakmadı. Aslında kontra olan bisikletimin fren yapması için pedalı neredeyse yedi-sekiz tur geri çevirmem gerekiyordu. Ama bunu dert etmiyordum. Çünkü çamurluksuz ön tekere ayakkabımın tabanını dayayarak (ayakkabı tabanında derin bir yarık oluşması pahasına) fren yapabiliyordum. Hatta aynı fren tekniğini ayağımı arkaya kıvırarak arka tekerde de kullanabiliyordum. Sonra, o bisikletin pedal kolları göbekten çıkan bir mile kamayla tutturuluyordu. Hızla giderken birden kama düşer, iki pedal da aşağı bakardı. O da sorun olmuyordu. Düşen kamayı bulup taşla vurarak yerine takabiliyordum. Zaten pedallar asla 180° olmamıştı. Zamanla selenin plastiği de kırıldı. Çözüm, kalınca bir süngeri etrafına ip dolayarak seleye bağlamak oldu.

Kaç yıl kullandım o bisikleti, bilmiyorum. Ne zaman artık kullanamaz oldum, onu da bilmiyorum. Hatta o bisiklete ne oldu, bilmiyorum. Sonradan güzel birkaç bisikletim daha oldu. Ama ne zaman bisiklet dense, aklıma ilk o gelir. Ne kadar tamir edilirse edilsin düzelmeyen ama beni asla yarı yolda bırakmayan sarı bisikletim…

Ne kadar çok, o kadar iyi...

2009-06-09T17:34:00.011+03:00

Geçenlerde Yıldıray'la "Critical Mass (Kritik Çoğunluk)" denen etkinliğe katıldık. Dünyada yıllardır uygulanan bu bisikletli eylem, İstanbul'da Nisan ayında başladı. İlkini çok geç öğrendiğimiz için iş işten geçmişti. O yüzden 30 Mayıs'taki eylemi sabırsızlıkla bekledim. Sanırım o cumartesi akşamüstü saatlerinde yaşadığım(ız) şey, bu web günlüğünün doğmasının nedenidir.

Etrafımız onlarca bisikletliyle çevrili bir halde Bağdat Caddesi'nde ilerlemek, yayaların şaşkın ve gülen gözlerini görmek, alkışlarını duymak (niye alkışlıyorlardı acaba?), otomobilllerine tıkılıp , en ufak trafik aksamasını (ki bunun başlıca nedeni yine kendileridir) öfke nedeni gören sürücülerin çaresiz bekleyişlerine tanık olmayı "içimin yağları eridi" sözüyle özetleyebilirim ancak.

Demek ki bir şeyler yapınca oluyor. Demek ki bizim gibi başka insanlar da varmış. Demek biraz daha üstelemek, trafik terörüne inatla direnmek, daha fazlasını yapmak ve hep hep hep sabırlı olmak gerekiyormuş. İlk ay kaç kişiydi bilmiyorum; ama 30 Mayıs'ta daha kalabalıktık, eminim. 27 Haziran'da daha da artacak.

Critical Mass, her ayın son cumartesi günü, saat 17.00'de Göztepe Parkı'nda buluşuyor. Etkinlikle ilgili daha ayrıntılı bilgi için şu adrese göz atabilirsiniz: www.criticalmassistanbul.org