Toplu taşımacılık ve bisiklet – 2

Hatırlarsanız, Yıldıray’ın toplu taşımacılık ve bisiklet ilişkisine bir kanca atmış; ben de kendi çapımda ufak bir araştırmaya başlamıştım. Konuyla ilgili ilk yazı, beni raylı sistemlere götürmüştü. Bu sayede, bizde bırakın trene bisiklet sokmayı, insanlar bile trene uzak dururken, dünyada bisikletler için özel vagonların bile tasarlandığını öğrenmiş oldum.

Şimdi ele alacağım konuysa otobüs ve bisiklet ilişkisi... Her ne kadar İBB’ciler ulaşım ağlarını yere göğe sığdıramasalar da, koskoca İstanbul’da “sözde sefer çizelgeleri” bulunan otobüslerle yolculuk etmenin ne büyük kabus olduğunu İstanbullular biliyordur mutlaka. Bisikletle otobüse binmek bir yana, yaya olarak bile saatlerce otobüs çilesi çekiyoruz. Bu yüzden otobüs ve bisiklet ilişkisiyle ilgili Türkiye’ye ilişkin bir şey yazmam mümkün değil.

Konuya Sportworks adlı şirketin ürettiği bisiklet askılarıyla başlıyorum. Şirket istatistiklerine göre, bu taşıma sistemi sayesinde ABD’de yılda 12 milyondan fazla taşıma gerçekleşiyormuş. Hiç fena değil, değil mi? Sportworks bu konuda üç şeyi görev edinmiş:

• Çoklu seyahat biçimlerinin sayısını çoğaltmak


• Yolcu sayısını arttırmak


• Bisikletle ulaşımı arttırmak

Sistem çok basit: Otobüsün önüne özel bir aksam takılıyor. Bu aksama “bisiklet rafı” da diyebilirsiniz. Bisikletinizi rafa yerleştirip sabitliyorsunuz ve otobüsün mümkünse ön tarafında (bisikletinize göz kulak olmak için) bir koltuk seçiyor ve yola çıkıyorsunuz. Sistemin nasıl çalıştığını buradan okuyabilirsiniz. Konuyla ilgili video için tıklayın.

İnsanların evlerinden işlerine, okullarına güvenli ve verimli bir biçimde ulaşmalarını sağlayan bir diğer ulaşım tedarikçisi Pace adlı şirket... Bisiklet taşıyıcılı Pace otobüsleriyle ilgili bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.

İlk yazıyı yazdığımda izleyicilerimizden Aylin Ayar Seattle’da da bisikletlerin otobüslere takılabildiğinden söz etmişti. Bu konuda da küçük bir internet taraması sayesinde Öğrendiklerim şöyle:

• Bölgedeki tüm toplu taşıma araçlarının ön kısmında mutlaka bisiklet taşıma aksamı yer alıyormuş.


• Her aksamda iki bisiklet taşınabiliyormuş.


• Bisiklet için ayrıca bir ücret alınmıyormuş.

(Seattle’daki bisiklet-otobüs, bisiklet- tekne, bisiklet-tren ve bisiklet-uçak gibi çoklu seyahat biçimleriyle ilgili daha ayrıntılı bilgi burada.

Bisiklet- otobüs ilişkisini biraz ilerletelim. İngiltere merkezli “European Bike Express” gezginlere bisikletleriyle tüm Avrupa’yı (ya da istedikleri rotayı) gezme olanağı sunuyor. Siz mavi otobüse biniyorsunuz, bisikletiniz de otobüsün arkasındaki özel bisiklet vagonuna... Bisikletle uzun yola çıkmaya cesaret edemeyen, ama gittiği yerleri bisikletle gezmek isteyenler için ideal bir çözüm!

Bu liste böyle uzar gider. Amerika ya da Avrupa’da nereye elinizi atsanız bisiklet kullanımını teşvik eden örneklere rastlıyoruz. Bisiklete binmeyene bile bisiklet aldıracak kadar cazip teşvikler hem de. Bisikletin üst baş kirlettiğini söyleyenler, duyun, duyun da utanın!

Bizim buradaysa İstanbul’u 2010 Avrupa Kültür Başkenti yaptık diye paraları havaya saçıyoruz. Belediye Başkanı unvanı taşıyan bir adam Kopenhag İklim Zirvesi’ne gidip, onca insanın önünde “İstanbul’a 1000 km’lik bisiklet yolu yaptık,” diyor. Yenmesi gereken daha kaç fırın ekmek kaldı sizce?